Zajęcia oferowane przez PPG UAM mają status ogólnouniwersyteckich przedmiotów fakultatywnych i adresowane są do studentów/tek i doktorantów/tek ze wszystkich wydziałów UAM a także innych uczelni. Za udział w zajęciach uczestnicy otrzymują określoną ilość punktów ECTS.

REJESTRACJA NA ZAJĘCIA JEST MOŻLIWA BEZPOŚREDNIO Z PAŃSTWA KONT W SYSTEMIE USOS.  

ZAJĘCIA PROPONOWANE PRZEZ PRACOWNIĘ PYTAŃ GRANICZNYCH SĄ DOSTĘPNE DLA WSZYSTKICH ZAINTERESOWANYCH I BEZPŁATNE - WBREW POWTARZANYM OPINIOM O OPŁATACH ZA TE ZAJĘCIA.

Informacje szczegółowe można uzyskać klikając na tytuł zajęć z lewej strony - należy się następnie zalogować jako gość. W przypadku pytań lub wątpliwości prosimy o kontakt na adres mailowy:  ppguam@amu.edu.pl


    Dostępne kursy

    Seria wykładów interdyscyplinarnych, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: czwartek, godz. 18.45-20.15, Collegium Maius, Sala Śniadeckich. 

    Kod: 31-SW17Z01

    Celem cyklu będzie interdyscyplinarna analiza faszyzmu jako zjawiska, które obejmuje nie tylko kwestie politycznej organizacji społeczeństwa, ale także sposób rozumienia więzi społecznej, ludzkiej podmiotowości i określony model kultury. W trakcie zajęć przeanalizujemy historyczne przykłady ruchów i organizacji faszystowskich a następnie zastanowimy się nad powodami, dla których kluczowe dla nich idee odradzają się i zyskują na popularności we współczesnej Europie. Interesować nas będą zarówno interpretacje skupiające się na uwarunkowaniach ekonomicznych oraz polityczno-instytucjonalnych, jak i podejścia psychoanalityczne, kulturoznawcze czy filozoficzne. Analizę współczesnych przejawów faszyzmu postaramy się powiązać z kwestią procesów globalizacyjnych i wytwarzanych przez nie strukturalnych nierówności, destabilizacją tożsamości, zmianami demograficznymi oraz przekształceniami w sferze relacji płci i struktur rodziny.

    Seria wykładów interdyscyplinarnych, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: wtorek, godz. 18.45-20.15, Collegium Maius, Sala Śniadeckich. 

    Kod: 31-SW17Z02

    Seria wykładów interdyscyplinarnych, w której proponujemy przyjrzenie się dzisiejszej sytuacji i kondycji kulturowej, społecznej, ekonomicznej i politycznej ludzi młodych. O naświetlenie najważniejszych aspektów tej sytuacji będziemy prosili antropologów i demografów, socjologów, przedstawicieli nauk edukacyjnych, kulturoznawców, antropologów kulturowych i medio-znawców, psychologów społecznych, ekonomistów, a także filozofów, literaturoznawców, historyków oraz przedstawicieli nauk medycznych: Celem jest diagnostyczne uświadomienie sobie „stanu pokolenia” w kontekście toczących się obecnie zmian cywilizacyjnych i politycznych.

    Proponowane orientacyjne tematy: Demograficzny obraz świata, Europy, Polski – pytanie o zastępowalność pokoleń. Zmiana kulturowa – zmiana polityczna. Kultury i subkultury. Rewolty młodych – porównanie (rok 1968 i współczesność). Sytuacja kulturowa ludzi młodych. Zaangażowanie polityczne i odmowa zaangażowania politycznego ludzi młodych. Sytuacja zawodowa – prawo do pracy – prawo pracy – prekariat. Sytuacja mieszkaniowa: kto podejmuje decyzje? Bunt – zaangażowanie – podporządkowanie – obojętność? Polityczne wybory ludzi młodych. Udział w tzw. anty-ruchach społecznych. Polityka edukacyjna i szanse kształcenia. Kształcenie alternatywne: internet, nowe media, społeczności (gry) itp. Agresja i wojna w percepcji i w działaniach ludzi młodych. Młodzi i terroryzm.

    Najbliższe wykłady:

    10 października 2017 - "Ludzie młodzi? Dlaczego?" - prof. Tomasz Polak (Pracownia Pytań Granicznych UAM)

    17 października 2017 - "Kultura agresji. O zachowaniach młodego pokolenia w wieloosobowych grach komputerowych"dr Rafał Ilnicki (Instytut Kulturoznawstwa i Pracownia Pytań Granicznych UAM)

    24 października 2017 - "Czy nowe relacje społeczne? Wartości tradycyjne, ponowoczesne redefinicje i czyste relacje. Obraz młodzieży" - prof. UAM, dr hab. Hanna Mamzer (Instytut Socjologii i Pracownia Pytań Granicznych UAM)

    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: wtorek, godz. 11.00-12.30, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WY17Z09

    Płaszczyzna graniczna: teoria i praktyka prawa, filozofia, psychologia społeczna, socjologia.

    Cel podstawowy: poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, komu dziś potrzebne są zasady prawa? Jaka jest ich realna rola w kształtowaniu naszego świata.


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: wtorek, godz. 12.45-14.15, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WY17Z10

    By funkcjonować wspólnie, powołujemy do istnienia państwo, stanowimy prawo, tworzymy instytucje. Jak jednak wygląda sytuacja konkretnego człowieka (tzw. jednostki) w zderzeniu z tą machiną, która powstała dla jego dobra? Kto tak naprawdę komu służy? Dlaczego istnieje napięcie pomiędzy prawem a sprawiedliwością? Czy sąd wymierza sprawiedliwość? Dlaczego władza to „oni”? Skąd bierze się wiara w to, że władza może coś „dać” obywatelom?


    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: środa, godz. 11.30-13.00, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO17Z11

    The idea of the course stems from an observation that accounting for the intersecting forms of oppression linked with hierarchies of gender, race, class, sexuality, religion or culture has been a major challenge for feminist theory and politics. The objective of the course is to show that, while a principal concern of feminism is gender equality and women's empowerment or liberation, this goal cannot be achieved if problematization of gender injustices is not complemented by theoretical and practical attempts at confronting other forms of social exclusions and inequalities. However, as the history of feminism has shown, taking into account multiple forms of domination often results in unmasking the structures of privilege among women themselves and, consequently, leads to transforming or subverting established modes of feminist politics and theorising. During the course we will be interested in the intra-feminist discussions and confrontations that have caused such transformations. In this context we will examine the ideal of intersectional feminism and consider its philosophical, sociological and political implications for understanding of gender equality, emancipation, women's agency and empowerment.


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: wtorek, godz. 14.30-16.00, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WY17Z12

    Czy człowiek udaje, że jest wolny, czy naprawdę tak myśli? Co obecnie programuje człowieka, by „działał” jak należy? „Wolny” człowiek a socjotechnika, manipulacja, „post-prawda”. Siła symboli, wierzeń i nawyków. Substytuty myślenia: schematy, stereotypy i „mądrości ludowe”. Czy coś ode mnie zależy? Jestem wolny – czyli jaki?


    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: środa, godz. 13.30-15.00, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO17Z13

    Celem zajęć będzie z jednej strony przedstawienie islamu jako religii, która od swoich historycznych początków na bardzo różne sposoby wpisywała się w odmienne konteksty społeczne, polityczne oraz kulturowe i przybierała zróżnicowane formy. Z drugiej strony, zajęcia będą miały za zadanie odróżnienie islamu jako religii od jego politycznych adaptacji, które określane są mianem islamizmu lub islamu politycznego. W tym kontekście szczególnie będzie nas interesowała relacja między tym, co religijne i tym, co polityczne w islamie, która – jak postaramy się pokazać – daleka jest od orientalistycznych wyobrażeń, jakie na temat tej religii tworzono na gruncie kultury europejskiej. Podczas zajęć przyjrzymy się różnym, zarówno historycznym, jak i współczesnym, formom polityki, w których obecne są odwołania do religijnego potencjału islamu, a następnie omówimy sposoby, na jakie na gruncie tej religii konceptualizowano użycie przemocy, wojnę, ale także opór polityczny, sprawiedliwość i emancypację.


    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: czwartek, godz. 11.15-14.30 (z przerwą) - terminy zajęć:W roku 2017: 5.10, 12.10, 2.11, 16.11, 30.11, 14.12; w roku 2018: 4.01, 18.01, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO17Z17

    Zajęcia poświęcone są postrzeganiu i uwalnianiu postrzegania od różnych uwarunkowań. Istotnym aspektem zajęć jest wymiar somatyczny widzenia oraz praktyczny wymiar wiedzy. Somatyczny wymiar widzenia przywraca wzrok ciału i ujmuje postrzeganie wewnątrz jego całości (nie na pozycji faworyzowanej przez kulturę, która uznaje wzrok za pierwszy ze zmysłów, a przez to przynależny głównie sferze myślowej). Praktyczny wymiar zajęć związany jest z zanegowaniem biernej roli widza (spektaklu) na rzecz roli świadomego i twórczego użytkownika zdobywanej wiedzy. Praktyczność dotyczy także warsztatowej i konwersatoryjnej formy zajęć, uzupełnionych elementami wykładu. W ramach części warsztatowej zostaną zaproponowane różnorodne w pełni autorskie ćwiczenia nakierowane na usprawnianie percepcji wzrokowej i wyzwalanie oka spod jarzma widzialności. W ramach wykładów i konwersatoriów zostanie podjęta refleksja nad tekstami kultury. Od tekstów teoretycznych skupionych wokół takich tematów jak: uwaga (Jonathan Crary), myślenie wzrokowe (Rudolf Arnheim, Władysław Strzemiński), taktyki wizualne (Michel de Certeau), widzenie -odczuwanie architektury (Juhani Pallasmaa, Steen Eiler Rasmussen), percepcja cielesna (Hans Bellmer), twarz (Hans Belting, Anna Szyjkowska-Piotrowska), mechanizacja oka (Dziga Wiertow) . Przez krytyczne uczestnictwo w świecie reklamy i przestrzeni miejskiej jako tekście (John Berger, Richard Sennett). Po lekturę tekstu jako obrazu (Stefan Themerson, Gustaw Flaubert, poezja konkretna) . Istotnym elementem „Praktyk widzenia” jest dziennik prowadzony przez uczestników zajęć. Stworzenie dziennika wiąże się z powołaniem do życia języka możliwie najwierniej oddającego wrażenia percepcyjne. Planowanym rezultatem zajęć jest stworzenie książki poświęconej w/w zagadnieniom.


    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: środa, godz. 18.45-20.15, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO17Z14

    Konwersatorium równoległe do serii wykładów pod tym samym tytułem. Materiałem będą kulturoznawcze, socjologiczne, politologiczne i ekonomiczne teksty diagnostyczne i analityczne dotyczące globalnej, europejskiej i lokalnej polskiej sytuacji młodego pokolenia.


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: wtorek. godz. 15.15-16.45, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WY17Z05

    Zajęcia obejmą zagadnienia powstawania i funkcjonowania mitów naukowych oraz wybranych mitów społecznych związanych z naukami przyrodniczymi i medycznymi, a także ich społecznych konsekwencji. Będą miały charakter konwersatorium, opartego na analizie wybranych przez jego uczestników przypadków, związanych z dyscyplinami przez nich reprezentowanymi. Proces mitogenności zjawisk naukowych jest tu postrzegany jako proces swoistej jednostronności w badaniach, głęboko zakorzeniony w kulturze społeczności uczonych. Istotnym elementem analizy tego zjawiska będzie ukazanie poza naukowych mechanizmów, konserwujących wybrane postawy badawcze, niezależnie od zmienności ustaleń badawczych, funkcjonujących paradygmatów czy ideałów nauki. Na zajęciach omawiane będą także zjawiska społeczne, dające się zdefiniować jako mity w społecznym odbiorze, dotyczące nauki. Zajęcia obejmą też wybrane ideologie o charakterze społecznym, politycznym lub światopoglądowym, niewypełniające definicji mitu, deformujące jednak strukturę badań naukowych i przekaz naukowy. W ramach zaliczenia przedmiotu studenci zaprezentują analizę wybranego przez siebie fragmentu zarysowanych procesów.


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: środa, godz. 15.15-16.45, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WY17Z03

    Wykłady obejmą problematykę nauki w dziejach kultury europejskiej. Przyjęto kulturoznawczą perspektywę interpretacji dziejów nauki. Tytułowa problematyka będzie rozpatrywana w kontekście uwarunkowania procesów pozyskiwania wiedzy naukowej z perspektywy obowiązujących w kolejnych epokach historycznych „wizji świata i człowieka” i standardów racjonalności. Podjęty zostanie problem społecznej roli nauki w kolejnych epokach historycznych, w tym także kontrowersyjnych lub negatywnych konsekwencji poznania naukowego. Ważnym elementem zajęć będzie ukazanie przełomów w nauce związanych z przemianami, jakim ulegała kultura europejska. Kolejny blok zagadnień dotyczyć będzie procesów inspiracji i recepcji europejskiej myśli naukowej. Dokonana zostanie także analiza współczesnego statusu i roli historii nauki. Zaprezentowane zostaną także cechy historiografii nauki oraz jej obecny status w Polsce i na świecie. Zaliczenie następuje na podstawie obecności oraz recenzji wybranej przez studenta pozycji literatury z zakresu historii nauki.


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: poniedziałek, godz. 12.00-13.30, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WY17Z08

    Posthumanizm i transhumanizm to dwie współczesne tendencje myślowe, które są reakcjami na zmiany zachodzące we współczesnym świecie. Nurty te wydają się przeciwstawne, jednak odpowiadają w odmienny sposób na to samo pytanie: jak może istnieć kultura po upadku idei humanizmu. Posthumanizm odpowiada, że powinna wykorzystać to jako szansę na to, aby naprawić wszelkie błędy humanizmu, to znaczy uwzględnić wszystkie te stworzenia oraz byty, które były pomijane oraz nie okazywano im należytego szacunku. Koncentruje się przez to na problemach zwierząt, ekologii, przemyślenia humanizmu na nowo zmienionej wersji. Transhumanizm skupia się głównie na technologii, dostrzegając w niej potencjał wykraczający poza możliwości człowieka. Skupia się on na perspektywach, które już wprowadza technologia albo tych, które dopiero będą mogły być zrealizowane jak mind uploading, nieśmiertelność, osobliwość. Oba ruchy nie są jednolite, można bowiem znaleźć szereg idei, które je różni wewnętrznie, ale także takich, które zbliżają je ze sobą. Przedmiotem wykładu będzie uogólnienie tych tendencji wskazujące, że są one próbą przepracowania humanizmu, krytycznie odnosząc się do jego dziedzictwa. Postawione zostanie również pytanie, czym jest posthumanizm i transhumanizm: światopoglądem, filozofią, tendencją kulturową, praktyką.


    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: czwartek, 14.45-16.15, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO17Z18

    „Co by było, gdyby choć jedna kobieta powiedziała prawdę o sobie? Świat otworzyłby się na oścież” (Muriel Rukeyser). Ale co to znaczy mówić prawdę, prawdę o sobie? Czy rzeczywiście ma takie radykalne skutki? Na zajęciach będziemy analizować teksty konfesyjne kobiet – autobiografie, pamiętniki i teksty teoretyczne wykorzystujące materiał autobiograficzny. Skupimy się na roli osobistego doświadczenia i narracji autobiograficznych jako źródle polityki: jaką politykę umożliwiają? Jakie otwierają horyzonty, jakie stwarzają ograniczenia? Jakie niebezpieczeństwa rodzą?


    Wykład z elementami konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS [moduł]

    Termin i miejsce: piątek, godz. 9.30-11.00, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WK17Z04

    Przyszły rozwój wiedzy będzie coraz bardziej inter- i transdyscyplinarny. Jak łatwo się przekonać jest to już rzeczywistością na przykład dla fizyków, biochemików i przedstawicieli nauk medycznych współpracujących w zakresie nanotechnologii albo w naukach kognitywnych i wielu innych podobnych projektach.

    Szybki rozwój takich badań prowadzi to do przekonania, że współpraca między naukami przyrodniczymi, społecznymi i medycznymi, humanistycznymi i inżynieryjnymi, a także z innymi zainteresowanymi stronami, podejmowana w sposób kompleksowy, a nie redukcyjny, może pomóc rozwiązywać kwestie szczególnie istotne społecznie.

    Obecny rozwój badań transdyscyplinarnych charakteryzuje wykładniczy wzrost publikacji, poszerzanie ich kontekstów i wzrastające zainteresowanie badaczy oraz instytucji wspierających badania. W ramach zajęć pokażemy najpierw dotychczasowy rozwój metod transdyscyplinarnych: pojawiające się w jego ramach trendy, formuły opisu problemów i społeczności, które ukształtowały trzy główne dyskursy transdyscyplinarne: transcendencyjny (oparty na idei jedności wiedzy i przekonaniu o komplementarności wydarzeń w różnych obszarach badawczych), rozwiązaniowy (oparty na przekonaniu, że złożone problemy społeczne można rozwiązywać jedynie transdyscyplinarnie) i transgresyjny (związany z krytyką istniejącego systemu wiedzy i wykształcenia i imperatywem przekraczania dominujących schematów). Te dwa ostatnie dotyczą zwłaszcza krytyki kulturowej, analizy ruchów socjopolitycznych, post-normalności naukowej i tzw. problemów destrukcyjnych. Stały się też uznanym założeniem metodologicznym w dziedzinach szczególnie intensywnych studiów interdyscyplinarnych – w tym studiów nad kulturą, studiów kobiecych i studiów nad płcią, studiów miejskich i badań interakcji fizycznych i społecznych w ekologii. Kwestiom tym, wstępnej orientacji w problemach owych trzech metod oraz prezentacji transdyscyplinarnych instytucji badawczych poświęcona będzie część wykładowa zajęć.

    W części konwersatoryjnej zajmiemy się przykładowymi raportami z badań transdyscyplinarnych, a także zaproponujemy warsztatowe podjęcie dwu lub trzech wybranych (niewielkich) tematów badawczych.


    Wykład z elementami konwersatorium, semestr zimowy, 45 godzin, 5 punktów ECTS [moduł]

    Termin i miejsce: poniedziałek 15.30-17.45, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WK17Z06

    Wykład prezentuje wyniki badań nauk szczegółowych, takich jak: matematyka, fizyka, chemia, biologia ewolucyjna, socjobiologia, neuroestetyka, neurobiochemia nad naturą piękna i percepcją sztuki. Omówiona zostanie koncepcja piękna, jako estetyczna kategoria bytu, której definicja zmieniała się od czasów starożytności do współczesności i nadal stanowi przedmiot intensywnych badań, zarówno w obszarze sztuki, jak i nauk humanistycznych oraz ścisłych. By uzyskać pełny wgląd w naturę piękna i percepcji sztuki, należy problem rozpatrzyć interdyscyplinarnie, z uwzględnieniem poglądów filozofów i artystów oraz wyników badań nauk szczegółowych wymienionych powyżej. Jako spektakularny przykład można podać zastosowanie matematycznej teorii fraktali Benoit Mandelbrota (1924–2010) w analizie obrazów Mauritsa Cornelisa Eschera (1898–1972) i Jacksona Pollocka (1912–1956). Wyniki badań ujawniły fraktalną charakterystykę obrazów Eschera Circle Limit I, II, III, IV (1958-1959), Heaven and Hell (1960) oraz, prawie wszystkich prac Pollocka, których wymiar fraktalny rósł od 1,12 w 1945 roku, do 1,7 w 1952. Wartym podkreślenia jest fakt, że w powyższym przykładzie sztuka wyprzedziła naukę, bowiem obrazy fraktalne powstały przed odkryciem fraktalności przez Mandelbrota w 1975 roku, a z drugiej strony, dopiero nauka pozwoliła zrozumieć (i docenić) fraktalne dzieła artystów. Badania w zakresie neuroestetyki (EEG monitoring) ujawniły również, że percepcja fraktali i obrazów fraktalnych generuje pozytywną reakcję mózgu, co znalazło praktyczne zastosowanie w redukcji stresu pod wpływem obrazów fraktalnych, prezentowanych pacjentom w ramach psychoterapii.

    Aranżacja wykładów jest następująca: wprowadzenie bazowej koncepcji naukowej, a następnie jej zastosowanie w analizie i interpretacji sztuki plus prezentacja multimedialna skorelowanych z nią zagadnień z pogranicza nauki i sztuki. Po wykładzie dyskusja w ramach konwersatorium. Czas: 30 h wykładów plus 15 h konwersatorium. Wykład przeznaczony jest zarówno dla przedstawicieli nauk humanistycznych, jak i ścisłych, i nie wymaga wiedzy wstępnej.


    The lecture presents the results of studies of sciences such as mathematics, physics, chemistry, evolutionary biology, sociobiology, neuroscience, neurobiology on perception of beauty and art. In particular, the concept of beauty will be discussed as the aesthetic category of being, the definition of which has changed from antiquity to the present and continues to be a subject of intensive research, both in the field of art and sciences. To gain a full insight into the nature of art and beauty, the problem should be considered interdisciplinary, taking into account the views of philosophers, artists as well as the results of investigations of the sciences detailed above. A spectacular example is the use of mathematical fractal theory developed by Benoit Mandelbrot (1924-2010) in the analysis of Maurits Cornelis Escher (1898-1972) and Jackson Pollock (1912-1952) works. The results of the study revealed the fractal characteristics of the Escher’s paintings Circle Limit I, II, III,IV (1958-1959) and Heaven and Hell (1960) as well as almost all Pollocks works, whose fractal dimension increased from 1,12 in 1945 to 1,75 in 1952. It is noteworthy that in the above example, art overtook science, since Escher’s and Pollock fractal paintings were created before Mandelbrot's discovery of fractals in 1975. On the other hand, science (mathematics) allowed it to understand (and appreciate) the fractal work of artists, whereas EEG monitoring revealed that the perception of both fractals and fractal paintings generates a positive brain response, which has been found to be useful in reducing stress under fractal images presented to patients in psychotherapy.

    Arrangement of the lectures is as follows: first a basis of scientific concept is introduced and then it is applied in analysis and interpretation of the art works demonstrated in the form of multimedia presentation. After the lecture, we discuss within the seminar the matters considered. The lecture is intended for both humanists as well as scientists and requires no pre-knowledge in the field of analyzed concepts.


    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: środa, godz. 17.00-18.30, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO17Z19

    Interdyscyplinarny projekt pt. Sztuka jako narzędzie krytyki społecznej. Rola artysty w procesie gentryfikacji realizowany jest we współpracy doktorantek Instytutu Socjologii UAM z Pracownią Sztuki w Przestrzeni Społecznej. W roku akademickim 2017/2018 wspólnie ze studentami PPG oraz UAP chcemy przyjrzeć się przemianom zachodzącym na Łazarzu, określanych mianem „rewitalizacji” dzielnicy. Skoncentrujemy się głównie na kosztach społecznych rewitalizacji/gentryfikacji. Studenci nauk humanistycznych/społecznych oraz artystycznych będą łączyć teorię z praktyką poprzez realizację projektów dotyczących aktualnych problemów społecznych i procesów zachodzących w przestrzeni miejskiej. Wyjście z murów uczelni ma na celu przybliżenie uczestnikom interdyscyplinarnego myślenia, prowadzenia badań i zbierania danych na temat kontekstu podejmowanych problemów metodą action-research. Działania te będą przyczynkiem do refleksji na temat roli sztuki w połączeniu z antropologią i socjologią jako narzędzia krytyki społecznej. Podczas realizacji odbędą się warsztaty metodyczne dot. interdyscyplinarnej współpracy, krótkie badania terenowe oraz seria spotkań teoretycznych. Praktycznym efektem współpracy będzie wystawa podsumowująca, która odbędzie się w czerwcu 2018. Dla osób chętnych przewidziana jest również możliwość uczestniczenia w organizacji wystawy, pracy nad publikacją, realizowaną po zakończeniu projektu (w formie zbioru tekstów).


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: poniedziałek, godz. 13.45-15.15, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WY17Z15

    Sztuka życia pierwotnie oznaczała prowadzenie dobrego życia, a więc wypełnianie powinności względem pewnego ideału. Ponowoczesność oferuje ogromną ilość sposobów egzystencji, które dotyczą jej estetyzacji, w mniejszym stopniu zaś związane są z realizacją wartości moralnych. Czy tak jednak jest na pewno? Czy może estetyzacja egzystencji nie przeszkadza w realizowaniu wartości moralnych? Czy sztuka życia w ponowoczesności jest czymś przestarzałym? Na czym polega estetyzacja egzystencji, czy jest ona świadomą kreacją, czy biernym naśladownictwem? Na zajęciach spróbujemy odpowiedzieć na te pytania, odwołując się zarówno do klasycznych tekstów dotyczących sztuki dobrego życia (Epiktet, św. Augustyn, Rabelais), nowożytnych (Kierkegaard) jak do ponowoczesnych (Foucault, Sloterdijk, Bauman). Kluczowym będzie także odniesienie się do stanu myśli współczesnej nad sztuką i estetyką – postaramy się w ten sposób odnaleźć podstawy, z których czerpie rynek i popkultura, oferując różne sposoby estetyzacji egzystencji.


    Wykład z elementami konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: poniedziałek, godz. 18.45-20.15, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WK17Z16

    Celem zajęć jest krytyczna refleksja dotycząca natury i sposobów funkcjonowania poznania literackiego – określenia jego odrębności względem innych formuł poznania (naukowego, społecznego czy artystycznego), a także dyskursywnego współistnienie z obszarami kulturowymi, społecznym i politycznymi. Interesować nas będzie szczególność rodzaju literackiej diagnostyki rzeczywistości w wyżej wymienionych obszarach/płaszczyznach i sposobów jej wyrażania – w podejściu poznawczym, metodologicznym i stricte warsztatowym.

    Zajęcia będą się składały z dwóch przeplatających się warstw tematycznych: analizy fenomenu poznania literackiego i konkretyzacji kulturowych, społecznych i politycznych analiz literackich.

    W warstwie pierwszej zajmiemy się relacjami między językiem a rzeczywistością społeczno-kulturową, czyli sporem o status pojmowania kultury i języka jako oznaczonej/nieoznaczonej sztywnymi regułami ekspresji egzystencji indywidualnej i społecznej. Będziemy pytać w tej perspektywie o cechy rzeczowe poznania literackiego, właściwości dzieła literackiego, a także o rodzaje referencyjności wypowiedzi literackiej i czy możliwa jest niereferencyjna wypowiedź literacka (postulat języka jako działania / „języka w działaniu” / performatywności językowej). Zapytamy o możliwość wyjścia poza dualistyczne opisy rzeczywistości i dualistyczne spory o rzeczywistość Interesować nas będą kulturowe uwarunkowania poznania literackiego, a także fenomen świadomości krytycznej (w tym i autokrytycznej) twórcy i odbiorcy. Zajmiemy się fenomenem doświadczenia jako punktem krytycznym między językiem publicznym a subiektywnością indywidualną i zbiorową. Wreszcie przejdziemy na teren sporu o status poznawczy interpretacji autorskiej i czytelniczej, zajmiemy się rolą wspólnotowych oddziaływań interpretacyjnych, postrzeganiem nadinterpretacji i nadkrytyki, tym co wolno, a czego nie wolno badaczowi literatury, czyli zapytamy o granice interpretacji.

    W warstwie drugiej zajmiemy się aplikacjami kulturowymi i społeczno-politycznymi wyżej wymienionych zagadnień – w przekonaniu, że krytyczna analiza literacka okazuje się dzisiaj istotnym narzędziem badania procesów społecznych (obok metod socjologicznych, metod psychologii społecznej czy antropologii kulturowej). Zapytamy o konkretne diagnozy społeczne – zarówno te z poziomu uniwersalizacji, jak i z poziomu „małych historii” / „małych narracji”. Pytać będziemy o konkretne literackie diagnozy kondycji ludzkiej-indywidualnej i zbiorowej, szczególnie zaś napięcia między nimi, zwłaszcza w perspektywie postspołeczeństwa, postpolityki i postprawdy. Interesować nas będzie również literackie mapowanie szczególnych problemów społeczno-egzystencjalnych, charakterystycznych dla dokonujących się przemian – oraz społeczne funkcjonowanie tych map, np. redefinicje w świetle tych map dotychczasowych norm i wyznaczników / pojęć społeczno-humanitycznych.



    Wykład z elementami konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS [moduł]

    Termin i miejsce: wtorek, godz. 15.00-16.30, ul. Międzychodzka 5, sala 004

    Kod: 31-WK17Z07

    Zajęcia wpisują się we współczesny dyskurs obecny na gruncie szeroko rozumianej humanistyki w ramach realizowania zagadnień związanych z posthumanizmem. Redefiniowanie pozycji człowieka wobec świata ożywionego, skutkuje coraz głębszą refleksją na temat roli i miejsca gatunku: homo sapiens. Studia animalistyczne, skoncentrowane są na takiej refleksji wokół relacji człowiek- osoby nie ludzkie, które redefiniują "uświęcone" role przypisywane społecznie i kulturowo różnym gatunkom. Celem zajęć jest z jednej strony zapoznanie studentów z usystematyzowaną wiedzą na temat współcześnie pojawiających się percepcji relacji ludzi i osób nieludzkich. Z drugiej strony interaktywna forma zajęć zapewnia możliwość kwestionowania tej wiedzy, polemizowania z nią i reflektowania nad nią, co będzie skutkować pogłębionym namysłem nad tym, jak współcześnie funkcjonuje nasz gatunek.

    Zajęcia wpisują się w najnowsze trendy nauki, budowania podejść trans dyscyplinarnych – a więc takich, które obejmują wiedzę z wielu pól i dzięki temu tworzą nowe jakości. Uczestnicy zajęć mają możliwość uczestniczenia w całym module tematycznym, oferowanym przez Pracownię Pytań Granicznych.

    Efektem zajęć ma być pogłębienie empatii w stosunku do zwierząt oraz świadomości na temat tego, jak człowiek poprzez kulturowe narzędzia nadaje znaczenia, role i funkcje innym gatunkom.

    Forma zajęć obejmuje 60-godzin zajęć, złożonych z części teoretycznych, quasi-seminaryjnych z ekspertami i praktykami oraz konwersatoryjnych. Wszelkie materiały: literatura, filmy, materiały wizualne są udostępniane przez prowadzącą zajęcia. Zaliczenie na podstawie: realizacji praktycznego projektu zaangażowanego, a także studiowanie literatury, aktywne prezentacje i dyskusje w czasie zajęć.

    Proponowane tematy: Studia animalistyczne jako odzwierciedlenie przemian społecznych. Społeczne konstruowanie rzeczywistości ludzkiej (?). Wykorzystywanie zwierząt: dzikie i udomowione. Wystawy, przedstawienia i sztuka. Konsumowanie zwierząt I wegetarianizm. Polowanie. Zwierzę domowe. Zwierzęta i nauka. Animal assisted activities. Praca ze zwierzętami. Przemoc wobec zwierząt. Zwierzęta i ludzie: wizerunki i tożsamości. Zwierzęta w religii. Zwierzęta w literaturze i filmie: analiza przypadków. Etologia. Moralny status zwierząt i obrona ich praw.