Informacje o zajęciach są aktualizowane na bieżąco - prosimy o sprawdzanie i rejestrowanie zmian. 

W przypadku pytań lub wątpliwości prosimy o kontakt na adres mailowy:  ppguam@amu.edu.pl


    Dostępne kursy

    Seria wykładów interdyscyplinarnych, semestr letni, 30 godzin, 2 punkty ECTS

    Termin i miejsce: wtorek, godz. 18.45-20.15, Collegium Maius, Sala Śniadeckich. 

    Kod: 31-SW17L01

    Tezą wyjściową proponowanej serii wykładów jest, że za tym, co poszczególne nauki eksponują w ramach swoich autoprezentacji, kryją się nieeksponowanie, a nie zawsze też krytycznie uświadamiane „wirtualne” odniesienia i przestrzenie, które także w istotnym stopniu odpowiedzialne są za sukcesy badawcze przedstawicieli tych nauk. Są to z jednej strony aksjomaty, aporie, intuicyjne wyobrażenia przestrzeni badawczej itp., a z drugiej uwarunkowania ideowe / ideologiczne, kulturowe, polityczne, a także egzystencjalne i emocjonalne całych środowisk i poszczególnych badaczy. Odniesienia te mają wpływ na wybór problemów badawczych, decyzje metodologiczne, oceny projektów badawczych i ich wyników oraz formy i losy publikacji. Celem naszej serii wykładów jest zatem autokrytyczna refleksja przedstawicieli poszczególnych nauk nad autoprezentacjami i nad tym, co w owych autoprezentacjach się nie pojawia, a jest istotne dla funkcjonowania i rozwoju ich badań. Poprosimy przedstawicieli kilkunastu nauk – humanistycznych, społecznych i przyrodniczych – by krytycznie przyjrzeli się takiemu wirtualnemu zapleczu swojej pracy badawczej i podzielili się swoimi spostrzeżeniami.

    Terminarz wykładów:

    21 lutego 2017 - "Wykład wstępny: Wirtuale i domeny" - prof. Tomasz Polak (Pracownia Pytań Granicznych UAM)

    28 lutego 2017 - "Skąd wirtualność bierze się w kulturze? Krytyka technonauki z perspektywy filozofii techniki" - dr Rafał Ilnicki (Instytut Kulturoznawstwa UAM i Pracownia Pytań Granicznych UAM)

    7 marca 2017 - "Milcząca zgoda fizyków" - prof. Antoni Szczuciński (Instytut Filozofii UAM)

    14 marca 2017 - "Matematyka i filozofia matematyki" - prof. Roman Murawski (Wydział Matematyki i Informatyki UAM)

    21 marca 2017 - "Wirtualny świat filozofii i teologii" - prof. Tomasz Polak (Pracownia Pytań Granicznych UAM)

    28 marca 2017 - "O naukach historycznych" - prof. Edward Skibiński (Instytut Historii UAM)

    4 kwietnia 2017 - "Nauki i ich wirtuale. Przypadek ekonomii" - prof. Tadeusz Kowalski (Uniwersytet Ekonomiczny Poznań)

    11 kwietnia 2017 - "Samokształceniowe, badawcze i dydaktyczne wyzwania powidoków teoretycznych w humanistyce" - prof. Lech Witkowski (Akademią Pomorska w Słupsku oraz Kujawsko-Pomorska Szkoła Wyższa w Bydgoszczy)

    25 kwietnia 2017 - "Wirtualności języka" - dr Beata Anna Polak (Pracownia Pytań Granicznych UAM)

    9 maja 2017 - "Filologia kiedyś a dziś - spojrzenie literaturoznawcze" - dr Marta Frątczak i dr Joanna Jarząb-Napierała (Wydział Anglistyki UAM)

    16 maja 2017 - "Filologia z klasą albo o tym, co można wyczytać z raportu o czytaniu"prof. Przemysław Czapliński (Instytut Filologii Polskiej UAM)

    23 maja 2017 - "Czy istnieje filozofia  psychiatrii?" - prof. Andrzej Kapusta (UMCS Lublin)

    30 maja 2017 - "Problem odkrywania złożoności przedmiotu badań biologicznych. Między historią a metodologią wiedzy biologicznej" - prof. Krzysztof Łastowski (Instytut Psychologii UAM, Zakład Logiki i Kognitywistyki)

    6 czerwca 2017 - prof. Leszek Koczanowicz (Uniwersytet SWPS Wrocław) i dr Jacek Kołtan (Europejskie Centrum Solidarności - Gdańsk)

    13 czerwca 2017 -



    Seria wykładów interdyscyplinarnych, semestr letni, 30 godzin, 2 punkty ECTS

    Termin i miejsce: czwartek, godz. 18.45-20.15, Collegium Maius, Sala Śniadeckich. 

    UWAGA: pierwsze zajęcia 2 marca


    Kod: 31-SW17L02

    HARMONOGRAM WYKŁADÓW link

    Ostatnie dekady XX wieku były czasem, w którym pod hasłami końca historii, końca ideologii czy końca wielkich narracji proklamowano koniec wielkich projektów przyszłości, a więc także utopii. Zakwestionowano wtedy potrzebę, a także samą możliwość, tworzenia takich projektów uznając, iż wbrew zawartym w nich obietnicom zamiast wolności i równości przyniosły one przemoc i zniewolenie. Punktem wyjścia cyklu jest obserwacja, iż skutkiem ubocznym tego typu myślenia było bardzo silne spłaszczenie społecznej wyobraźni i skupienie jej na teraźniejszości. Celem cyklu będzie poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o to, czy współcześnie możliwy i pożądany jest powrót do utopii, a więc do myślenia poszukującego alternatyw i skoncentrowanego na przyszłości. Utopia będzie nas zatem interesować jako skondensowany wyraz społecznych dążeń i nadziei, a także jako krytyka status quo. W trakcie zajęć zastanowimy się, jak istniejące społeczeństwa wyobrażają sobie swoją przyszłość, a następnie spróbujemy poszukać takich wizji przyszłości (pojawiających się m.in. w filozofii, literaturze, filmie i innych dziedzinach sztuki), które mogłyby być uznane za współczesne utopie. Refleksję nad współczesnymi wyobrażeniami przyszłości powiążemy z historią, sięgając do klasycznych przykładów utopii.


    Konwersatorium, semestr letni, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: środa 16.30-18.00, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO17L16

    Zajęcia będą poświęcone koncepcjom „aktualności historii nauki” Hansa Jörga Rheinbergera, ich analizie i weryfikacji na wybranych przykładach. „Historia nauki (….) - uważa Rheinberger – polega na tym, by siły refleksji czerpać właśnie z tej dynamiki, która swoista jest dla samych nauk: a więc ani z normatywnej, ani z aksjomatycznej, ani społecznotechnologicznej, lecz z epistemologicznej perspektywy. To właśnie nauki, jak żaden inne historyczne przedsięwzięcie nowożytności, dzięki własnej dynamice poznawczej ukształtowały i nadal stale kształtują stosunki społeczne”. Charakteryzując ‘graniczną’ pozycję historii nauki uczony uważa, że stoi ona „pomiędzy frontami, z wszystkimi niekorzyściami, ale też korzyściami i perspektywami takiej granicznej egzystencji. Szansa polega prze wszystkim na tym, że może określać swoją pozycję względnie swobodnie w trans dyscyplinarnej perspektywie, i mogłaby znaleźć swoją ostoję w odpowiednich instytucjach. Do niekorzyści braku instytucjonalizacji należy to, że regularny dialog fachowych kompetencji i historycznych, filozoficznych, a także socjologicznych refleksji metodologicznych dotyczy tylko niewielu spraw”.


    Konwersatorium, semestr letni, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: poniedzialek, godz. 17.00-18.30, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO17L14

    Bezwarunkowy dochód podstawowy jest koncepcją coraz częściej dyskutowaną na świecie i w Europie. Powszechny, indywidualny dochód wypłacany przez państwo jest przedstawiany przez jego zwolenników i zwolenniczki jako remedium na właściwy neoliberalnemu kapitalizmowi wzrost nierówności, a także jako nowa forma państwa opiekuńczego. Refleksja nad tą propozycją ma charakter wyjątkowo interdyscyplinarny. Biorą w niej udział zarówno filozofowie reprezentujący rozmaite prądy teoretyczne (libertarianizm, republikanizm, egalitaryzm), eksperci od polityki społecznej opisujący niedomagania dotychczasowych systemów zabezpieczenia społecznego w zapobieganiu ubóstwu, socjologowie rozważający wpływ dochodu podstawowego na poczucie bezpieczeństwa, nierówności i aktywność obywatelską, a także ekonomiści zastanawiający się nad możliwymi sposobami finansowania dochodu podstawowego i jego potencjalnymi skutkami dla wzrostu gospodarczego czy podaży pracy.

    Zadaniem zajęć jest przybliżenie i krytyczne rozważenie różnych sposobów ujmowania koncepcji dochodu podstawowego.

    Do uczestnictwa w zajęciach niezbędna jest bierna znajomość języka angielskiego.


    Konwersatorium, semestr letni, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: piątek, godz. 9.30-11.00, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Uwaga: Pierwsze zajęcia 24 lutego br. 

    Kod: 31-KO17L03

    Konwersatorium równoległe do serii wykładów pod tym samym tytułem, poświęcone krytycznemu czytaniu autoprezentacji poszczególnych nauk i ich „wirtualnego zaplecza”. Materiałem będą (poza odniesieniami proponowanymi przez poszczególnych wykładowców cyklu interdyscyplinarnego) historie dysydentów naukowych, krytyki / autokrytyki poszczególnych nauk oraz przełomów i zmian paradygmatycznych.



    Wykład z elementami konwersatorium, semestr letni, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: poniedziałek, godz. 18.45-20.15, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Uwaga: Pierwsze zajęcia 20 lutego br. 

    Kod: 31-WK17L08

    Zajęcia poświęcone krytycznym zestawieniom i porównaniom literackich obrazów kobiet w różnych epokach i kulturach. W semestrze zimowym przyjrzymy się kilkunastu wzorcom / typom / stereotypom postaci kobiecych, szukając ich elementów stałych i pytając o zmiany dokonujące się w ich postrzeganiu. W semestrze letnim zwrócimy uwagę na literackie obrazy społecznej, politycznej i kulturowej sprawczości kobiet, pytając o elementy ewentualnego nowego paradygmatu ich obecności w literaturze.

    Uwaga: uczestnictwo w części drugiej jest niezależne od uczestnictwa w części pierwszej.

    Proponowane tematy:

    1. Rewolucjonistki, wojowniczki

    2. Polityczki

    3. Społecznica – działaczka – siłaczka

    4. Żołnierka – policjantka – agresja

    5. Emigrantka, imigrantka

    6. Religia – zakonnice, mistyczki, działaczki katolickie

    7. Matki, żony

    8. Feministki

    9. Kobieta w innej kulturze

    10. Emancypacja czy złudzenie?

    11. Bohaterki literackie a autorki

    12. Psychologizm – głębia

    13. Mizoginizm kobiecy

    Konwersatorium, semestr letni, 30 godzin, 2 punkty ECTS

    Termin i miejsce: środa, godz. 13.30-15.00, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO17L04

    Ruch wyzwolenia zwierząt czy też walki o prawa zwierząt oraz rozwijające się pole animal studies radykalnie przewartościowały sposób, w jaki myślimy dziś o zwierzętach. Współcześnie coraz więcej mówi się o włączeniu nie-ludzkich zwierząt do „naszej” wspólnoty, co przybiera zwykle postać projektów objęcia ich częścią praw przysługujących ludziom. „Prawa zwierząt” to jednak idea uwikłana we wszystkie trudności, w które uwikłana pozostaje idea praw człowieka – głównie dlatego, że jej podstawą jest kategoria „życia” jako tego, co łączy człowieka i inne zwierzęta. Jednak, jak przekonują teoretycy biopolityki od Michela Foucaulta po Giorgio Agambena i Roberto Esposito, życie jest zawsze wytworem wykluczeń i tym, co je wytwarza.

    Wydaje się więc, że konieczne jest nie tylko przemyślenie na nowo statusu zwierząt, ale przede wszystkim przemyślenie kształtu i natury samej wspólnoty. Jeśli spróbujemy potraktować zwierzęta jako ważne w sobie i dla siebie, bez odniesienia do nas, bez narzucania na ich działanie i myślenie naszych projekcji, może się okazać, że zostaniemy zmuszeni do zrewidowania nie tylko naszych poglądów na zwierzęta, ale również na temat tego, czym jest ludzka wspólnota.



    Wykład, semestr letni, 30 godzin, 2 punkty ECTS

    Termin i miejsce: sobota 12.30-14.00, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Wykład wprowadzający: 4 marca


    Kod: 31-WY17L10

    Tematyka wykładu koncentruje się na pytaniach o aktualność dotychczasowych przekonań odnośnie do obowiązku, powinności moralnej. Czy można nadal posługiwać się kategorią „powinieneś”? Jakie znaczenie mają dzisiejsze „kodeksy etyki zawodowej”? Rozważania prowadzone będą na granicy nauk: filozofii, etyki, prawa, socjologii, psychologii społecznej i in.


    Konwersatorium, semestr letni, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: czwartek, godz. 13.30-15.00, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Uwaga: Pierwsze zajęcia 9 marca br. Brakujące zajęcia zostaną odrobione w piątek 21 kwietnia oraz w piątek 12 maja.

    Kod: 31-KO17L07

    The aim of the course is to analyze the concept of 'race' and the phenomenon of modern racism as paradoxical by-products of the most progressive ideals of Modernity, crystallization of the European identity, development of modern science, emergence of nation-states and - last but not least - an effect of the colonial expansion of European capitalism. During the course we will problematize the very category of 'race', examine peculiarities of various 'racial' classifications and discuss different forms that the contemporary racism take (such as 'institutional racism' or 'cultural racism'). We will go beyond standard understanding of racism as an individual attitude and discuss contemporary phenomenon of 'racialising' various social groups that are perceived as "different" or "other". In this context we will analyze European anti-immigrant discourses and particularly focus on their anti-Muslim variants. This will give us an opportunity to examine the relationship between the concept of ‘race’ and a concept of ‘religion’ and will inspire a discussion regarding similarities and differences between anti-Semitism and Islamophobia. We will also show how 'racial' identities have been intertwined and mutually conditioned by the issues of sexuality and gender. The course will be concluded with a discussion of typical conceptual and political difficulties encountered by the contemporary anti-racist discourses.


    Konwersatorium, semestr letni, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: czwartek, godz. 15.15-16.45, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Uwaga: Pierwsze zajęcia 9 marca br. Brakujące zajęcia zostaną odrobione w piątek 21 kwietnia oraz w piątek 12 maja.

    Kod: 31-KO17L06

    Celem przedmiotu będzie pokazanie szerokiej gamy czynników, które wpływają na kształtowanie się wzorów męskości w zmieniających się kontekstach społecznych. W trakcie zajęć zastanowimy się nad rolą ewoluujących modeli rodziny oraz struktur ekonomicznych, a także koncepcji wspólnoty politycznej, idei narodu i obywatelstwa w powstawaniu normatywnych ideałów męskości. Zajmiemy się sposobami, na jakie ideały te dyscyplinują męskie ciała, przeanalizujemy współczesne strategie odgrywania męskości oraz zastanowimy się nad powodami, dla których utrwalone sposoby bycia mężczyzną tracą w ostatnich dekadach stabilność i stają się ważnym obszarem zmiany kulturowej (a także oporu wobec niej). W trakcie zajęć przedstawiony zostanie historyczny kontekst narodzin nowoczesnego porządku genderowego, będącego źródłem XIX i XX wiecznych modeli męskości, a także pokazane zostaną najważniejsze współczesne teorie z obszaru interdyscyplinarnych studiów nad męskością.



    Wykład, semestr letni, 30 godzin, 2 punkty ECTS

    Termin i miejsce: sobota, godz. 8.00-9.30, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101


    Wykład wprowadzający: 4 marca

    Czy można dziś w ogóle mówić o sprawiedliwości? Jak o niej mówić? Co o niej myśleć? Te i inne pytania stawiane podczas wykładu zmierzają do konfrontacji podejścia teoretycznego z praktyką, zwłaszcza z działaniem wymiaru sprawiedliwości i społecznym odbiorem funkcjonowania sądów. Interesujące są przy tym także oczekiwania ludzi związane pojęciem „sprawiedliwy (wyrok, werdykt), sprawiedliwa (kara, nagroda)”. Rozważania prowadzone będą na granicy nauk: filozofii, etyki, prawa, socjologii, psychologii społecznej i in.


    Konwersatorium, semestr letni, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce zajęć: poniedziałek, godz. 11.30-13.00, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO17L22

    Zajęcia dotyczyć będą różnorodnych aspektów sztuki starożytnej Grecji i Rzymu takich jak: architektura, rzeźba, relief, malarstwo. Jednym z celów zajęć jest wykształcenie wśród studentów umiejętności interpretacji określonych wytworów sztuki starożytnej i umiejscowienia ich w określonym kontekście historycznym. W ramach zajęć studenci zapoznają się ponadto z najnowszymi tendencjami i trendami metodologicznymi w badaniach nad sztuką antyczną.


    Wykład, semestr letni, 20 godzin, 2 punkty ECTS

    Termin i miejsce: poniedziałek, godz. 9.45-11.15, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Uwaga: ostatnie zajęcia 3 kwietnia 2017

    Kod: 31-WY17L18

    Założeniem tej propozycji fakultetu jest zaprezentowanie młodzieży akademickiej UAM skomplikowanych biografii kilkunastu polskich artystów, głownie pisarzy, ale też kilku muzyków, muzykologów czy aktorów. Kluczem są takie kwestie, jak ich seksualność - często skrywana głęboko (choć nie zawsze było to regułą) pod maską heteronormatywności, miłosne perypetie (równych orientacji) oraz ich niejednoznaczne polityczne bądź ideowe wybory na tle swoich czasów oraz spuścizna czy znaczenie. Same zajęcia będą okazją do bliższego poznania niejednoznacznej polskiej historii XIX i XX wieku, z naciskiem na ten drugi.

    Wykład, semestr letni, 30 godzin, 2 punkty ECTS

    Termin i miejsce: sobota 9.45-11.15, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Wykład wprowadzający: 4 marca


    Kod: 31-WY17L15

    Tematyka wykładu obejmuje problematykę stosunku człowieka do zwierząt w perspektywie deskryptywnej i normatywnej. Postawione zostaną pytania o przyczynę obecnego stanu rzeczy oraz o to, czy stan ten na pewno jest właściwy. Rozważania prowadzone będą na granicy nauk: historii, biblistyki, religioznawstwa, prawa, filozofii, etyki, ekologii i in.


    Wykład, semestr letni, 60 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: wtorek, godz. 15.15-16.45 i 17.00-18.30, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WY17L17

    Wśród naukoznawców obecny jest pogląd, że „nauka jest dziś nie tylko warunkującym, lecz także określającym elementem naszego człowieczeństwa” (Hubert Markl), dość powszechne jest przekonanie, że „czym jest społeczeństwo, to dziś określa nauka” (Hans Jörg Rheinberger). Jednakże poglądy na kluczową rolę nauki w kulturze i rozwoju cywilizacji zdają się być możliwe do zakwestionowania przez diagnozę i analizę mitów o nauce, niekiedy także w nauce. Co więcej, w procesie kreowanych, pożądanych ze swojej perspektywy postaw społecznych, różne środowiska sięgają do mitogennych pokładów kultury. Czynią to w celu propagowania bliskich sobie ‘wizji świata i człowieka’ lub osiągnięcia doraźnych celów społecznych, w tym politycznych. W wielu obszarach postulowane obrazy życia społecznego pozostają sprzeczne z ustaleniami naukowymi. Oznacza to z kulturowego punktu widzenia w konsekwencji zakwestionowanie wyjściowej tezy o przemożnym autorytecie nauki. Powstają w ten sposób trudne do pokonania bariery w procesach upowszechniania nauki.

    Obraz nauki, jej osiągnięć i odkryć, nie są obojętne dla grup społecznych, środowisk politycznych, kościołów. Autorytet nauki, jako zbyt ważny, aby pominąć go w społecznych debatach, stał się zatem obiektem instrumentalizacji w procesie komunikacji społecznej, a kształtowanie mitów na jej temat jednym ze stosowanych narzędzi. Oznacza to renegocjowanie naukowych interpretacji w zainteresowanych społecznościach z perspektywy obowiązujących tam wartości, interesów, realizowanych celów.

    Owo społecznie ‘renegocjonowanie’ przybiera szereg kształtów od daleko idących uproszczeń, ukazywanie ustaleń w formie odmiennej od prezentowanej przez uczonych lub ich ignorowanie, propagowanie nieaktualnych już ustaleń naukowych poprzez negowanie ustaleń naukowych aż po ich odrzucenie jako społecznie szkodliwych i nie wartych publicznej prezentacji. Kryterium postaw wobec nauki, w tym kultywowaniu i kreowaniu mitów naukowych, stanowią kulturowe, społeczne, religijne lub polityczne potrzeby grup społecznych, uczestniczących aktywnie w debatach społecznych. Źródłem kształtu debaty publicznej, bywa zatem zniekształcony wizerunek nauki, jej dorobku w poszczególnych dyscyplinach. Takie ‘negocjowane’ społecznie, choć głównie politycznie, znaczenie nauki stawia jej obraz w krzywym zwierciadle, a autorytet zaś wykorzystywany bywa instrumentalnie. Proces ten dotyczy niemal każdej dyscypliny naukowej zarówno w obszarze nauk przyrodniczych i medycznych, jak i humanistycznych i społecznych. Jest ważny społecznie także z tego powodu, że „mityczna” wersja nauki i jej poszczególnych dyscyplin, kreowana przez wpływowe środowiska (polityczne, religijne itp.) oraz media jest znacznie bardziej znana, niż jej obraz wykształcony w procesie upowszechniania nauki, przy pomocy powołanych do tego gremiów i instytucji. Niekiedy, szczególnie w sytuacji sporów na pograniczach nauk, zmitologizowany społecznie obraz trafia w krąg debat wewnątrz naukowych. W wymienionych przypadkach istotne są właśnie owe zdeformowane obrazy, stanowiące obiekt, niekiedy niezwykle emocjonalnych, dyskursów. Te ich aspekty będą obiektem analiz w trakcie realizacji przedmiotu.



    Wykład, semestr letni, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: poniedziałek, godz. 13.15-14.45, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WY17L20

    Technika przestała być sferą, którą całkowicie może kontrolować człowiek. Od niej zależna jest już nie tylko materialna produkcja dóbr, ale także gospodarka oparta na elektronicznym pieniądzu, więzi międzyludzkie utrzymywane za pomocą mediów społecznościowych. Skłania to zadania pytania, czym jest technika, jak można ją rozumieć. Wydaje się z jednej strony, że jest ona doskonale uchwytna, bowiem ma przejawy materialne, z drugiej zaś jej aspekty informacyjne wymykają się ludzkiemu pojmowaniu ze względu na swoją niedostępność. Do tego wywołuje ona szereg efektów społecznych, zmieniając życie ludzi w taki sposób, który nie został przewidziany przez system immunologiczny historycznych sposobów rozumienia świata. Dlatego też podstawą wykładu będzie odniesienie stanowisk filozofów techniki do kondycji współczesnej kultury po to aby spróbować odnaleźć sens tego, czym jest technika. Na zajęciach analizowana będzie między innymi myśl takich filozofów jak Hans Blumenberg, Friedrich Georg Jünger, Martin Heidegger, Gilbert Simondon, Jacques Ellul, Bernard Stiegler, Andrew Feenberg, Lewis Mumford.



    Wykład z elementami konwersatorium, semestr letni, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: studia dzienne: środa, godz. 18.15-19.45, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101; studia zaoczne: sobota, godz. 9.30-11.00, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, 44a 

    Uwaga: Pierwsze zajęcia 22 lutego br. (studia dzienne) i 25 lutego br. (studia zaoczne).

    Kod: 31-WK17L12 i 31-WK17L12NS

    Proponujemy przyjrzenie się trzem właściwościom dyskursu publicznego ostatnich dziesięcioleci: jego teatralizacji, aporyzacji i agonizacji. Będziemy pytali o polityczne, ale przede wszystkim o kulturowe i psycho-społeczne źródła tych zjawisk, a także o powody, dla których uczestnicy polskiego życia publicznego nie stawiają im krytycznego oporu. Sytuacja taka powoduje powtarzające się zamknięcia bezproduktywność społecznej rozmowy o wspólnych wartościach i celach wspólnego działania.

    Teatralizacja życia publicznego jest zjawiskiem nieuchronnym i w rozsądnych granicach akceptowanym w dojrzałych demokracjach historycznie i współcześnie (dotyczy to np. rytualizacji kontaktów dyplomatycznych, teatralizacji procedur wyborczych, parlamentarnych, sądowych czy wojskowych itp.). Granicą akceptacji publicznego „teatrum” jest jednak jego służebny charakter wobec społecznego podejmowania istotnych decyzji – a to znaczy wobec zdolności do przełamywania uniemożliwiających racjonalne decyzje aporii i antagonizmów. Jak łatwo się przekonać, we współczesnym polskim życiu publicznym granica ta jest wielokrotnie przekraczana.

    Zajęcia oprzemy na analizie historycznych i współczesnych przypadków politycznego teatrum, prowadzącej do zakreślenia scenariuszy alternatywnych i oceny powodów, dla których nie zostały one zrealizowane.



    Seria wykładów interdyscyplinarnych, semestr zimowy, 30 godzin, 2 punkty ECTS

    Termin i miejsce: wtorek, godz. 18.45-20.15, Collegium Maius, Sala Śniadeckich. 

    Kod: 31-SW16Z01

    Zamierzamy w ramach tego cyklu przyjrzeć się historycznemu i aktualnemu „zarządzaniu kryzysami” kultury europejskiej – traktowanej jako potencjalnie wspólna – a zarazem powodom, dla których idea europejskiej wspólnoty zdołała się dotąd obronić mimo kryzysów i klęsk. Poszczególnych wykładowców będziemy prosili o pokazanie skutków europejskich błędów i zarazem wyprowadzenie możliwych wniosków.


    Najbliższe wykłady:

    11 października 2016 - Upadek Grecji, upadek Rzymu, upadek chrześcijaństwa? Rok 1200 i lata 1765-1965 - dwa kryzysy i ich skutki - prof. Tomasz Polak (Pracownia Pytań Granicznych UAM)

    18 października 2016 - Zjednoczona Europa. Dlaczego tak? - prof. Zbigniew Czachór (Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM)

    25 października 2016 - Zjednoczona Europa. Dlaczego nie? - prof. Zbigniew Czachór (Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM)

    8 listopada 2016 - Reformatorzy versus obrońcy imperium. Niezrozumiane XVI stulecie i losy Europy nowożytnej - prof. Tomasz Polak (Pracownia Pytań Granicznych UAM)

    15 listopada 2016 - Teizm – ateizm: alternatywa niekonieczna? Stanowisko umiarkowane jako próba przezwyciężenia kryzysu religijnego - dr Mieszko Ciesielski (Instytut Kultury Europejskiej w Gnieźnie)

    Żyjemy w czasach pogłębiającego się kryzysu o charakterze religijnym. Z jednej strony tradycyjna wiara w Boga osłabiana jest coraz bardziej wyrafinowaną argumentacją ateistyczną, z drugiej zaś radykalne (terrorystyczne) działania zwolenników różnych religii podważają sensowność jakiejkolwiek wiary w Boga, przyczyniając się do określenia światopoglądu religijnego jako niebezpiecznego dla porządku nowoczesnych społeczeństw XXI wieku. Czy możliwe jest rozwiązanie wspomnianego kryzysu na gruncie nowego światopoglądu, alternatywnego wobec trzech wielkich monoteizmów oraz ateizmu, który jednakże zachowywałby ich istotne elementy ideowe, a zarazem unikał słabości? Wykład będzie poświęcony przybliżeniu autorskiej koncepcji teizmu (ateizmu) umiarkowanego, która mogłaby stać się podstawą takiego właśnie światopoglądu.

    22 listopada 2016 - Dwugłos ekonomistów: Główne problemy Europy i próba ich interpretacji w konwencji ekonomii ewolucyjnej - prof. Tadeusz Kowalski i prof. Jan Polowczyk (Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu)

    29 listopada 2016 - Prawo rzymskie a tęsknota za jednością prawa w Europie - prof. Wojciech Dajczak (Wydział Prawa i Administracji UAM) 

    6 grudnia 2016 - Znaczenie kryzysów i konfliktów politycznych i kulturowych ostatniego stulecia dla kształtu dzisiejszej Europy - prof. Krzysztof Wielecki (Katedra Myśli Społecznej Instytutu Socjologii UKSW, Warszawa) 

    13 grudnia 2016 - Losy Europy Karola Wielkiego i Ottona III - co upadło, co przetrwało? - prof. Edward Skibiński (Instytut Historii UAM)

    20 grudnia 2016 i 3 stycznia 2017 - przerwa w wykładach

    10 stycznia 2017 - Europa "poważna" i Europa "lekkomyślna": strategie legitymizacji i stygmatyzacji w kryzysie - dr Agnieszka Cianciara (Instytut Studiów Politycznych PAN)

    17 stycznia 2017Globalizacja a współczesna Europa - prof. dr hab. Tadeusz Kowalski (Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu)

    24 stycznia 2017 - Czy Europa może przetrwać bez islamu? - dr Monika Bobako (Pracownia Pytań Granicznych UAM)

    31 stycznia 2017 - Skutki społeczno-ekonomiczne i polityczne kryzysu 2008+ w Europie. Problem prekaryzacji pracy. - prof. Maciej Walkowski (Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM)

    Seria wykładów interdyscyplinarnych, semestr zimowy, 30 godzin, 2 punkty ECTS

    Termin i miejsce: czwartek, godz. 18.45-20.15, Collegium Maius, Sala Śniadeckich. 

    Pierwsze zajęcia: czwartek 6 października

    Kod: 31-SW16Z02

    GRAFIK WYKŁADÓW

    Celem cyklu będzie interdyscyplinarna analiza fenomenu rasizmu, która przedstawi jego współczesne formy oraz powiąże je z historyczną ewolucją mechanizmów wykluczania (a czasami eksterminacji) i podporządkowywania grup społecznych uznanych za "inne", "niższe" czy "bezwartościowe". W cyklu wystąpią badacze zajmujący się tak różnymi formami rasizmu, jak antysemityzm, rasizm kolonialny, islamofobia, rasizm wymierzony w osoby niebiałe czy należące do niższych warstw społecznych. Punktem wyjścia zajęć będzie sproblematyzowanie samej kategorii "rasy" oraz postawienie pytania o jej prawomocność na gruncie biologii, nauk społecznych, psychologii i polityki. W cyklu interesować nas będą zarówno filozoficzne i antropologiczne podstawy międzygrupowej dominacji i pogardy, jak i konkretne formy, w jakich przejawia się ona w języku, zachowaniach społecznych, mechanizmach instytucjonalnych czy explicite realizowanych projektach politycznych. Zaproszeni specjaliści zostaną poproszeni o odpowiedź na pytanie o to, jakie warunki muszą być spełnione, żeby możliwe było budowanie relacji społecznych wolnych od rasizmu.


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: środa 9.45-11.15, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WY16Z22

    Uwaga: 21 grudnia 2016 dzień rektorski - zajęcia odwołane

    Wykłady będą dotyczyły nierozpoznanych dotychczas problemów, warunkujących rozwój polskiej fotografii artystycznej w latach 1945-1955. Zajęcia mają również na celu wyjaśnić mechanizmy, które doprowadziły do restytucji powojennego życia fotograficznego, a bez poznania dynamiki przemian, które dokonały się w „pierwszej dziesięciolatce”, nie sposób w pełni zrozumieć historii tej dyscypliny w Polsce doby PRL-u. To wtedy bowiem kształtowały się nie tylko paradygmaty estetyczne, ale również instytucjonalne, które obowiązywały do przełomu politycznego w 1989 roku.

    Pytania, które postawimy podczas zajęć, mają prowadzić do refleksji nad kontekstem społeczno-politycznym warunkującym działalność artystyczną tamtego okresu. Będziemy również śledzić związki pomiędzy fotografią eksponowaną na salonach wystawowych a tą, która królowała w ówczesnej prasie.

    Podczas wykładów w pierwszej kolejności zostanie omówiona sytuacja instytucjonalna i obowiązujące wzorce estetyczne przed sformułowaniem doktryny socrealizmu (lata 1945-49) - w tym próba restytucji przedwojennych praktyk artystycznych (piktorializm i awangarda). Zostanie tu rozpatrzone tworzenie nowego zaplecza instytucjonalnego i jego stopniowe wikłanie w centralnie planowaną politykę kulturalną. Parafrazując tytuł książki Krystyny Kersten, będziemy analizować narodziny systemu zideologizowanej sztuki-fotografii, czego jednym z ciekawszych przykładów był reaktywowany po II wojnie światowej program fotografii ojczystej, który stał się pierwszym symptomem poddawania fotografii artystycznej silnej presji politycznej, był on bowiem wykorzystany jako jedno z narzędzi do oswajania kulturowego Ziem Odzyskanych poprzez wizualne odczytanie nowych terytoriów jako słowiańsko-piastowskiego krajobrazu kulturowego.

    Jednak wiodącym problemem wykładów będzie teoria i praktyka fotograficznego socrealizmu. Zapytamy o jego poziom akceptacji w środowisku twórczym i o użyteczność tego rodzaju fotografii artystycznej dla oficjalnego dyskursu władzy. Przyjrzymy się mechanizmom mającym na celu wymóc na twórcy stosowanie pożądanej praktyki artystycznej, a także odkodujemy strategie tworzenia wizji nowej wspólnoty społecznej na podstawie analiz wystaw, organizowanych według precyzyjnych scenariuszy. Poddamy szczegółowej analizie legendarną wystawę „Pokój zwycięża” i doroczne Ogólnopolskie Wystawy Fotografiki, a także będziemy rekonstruować podstawowe prawidła „realistycznego stylu pracy” w fotografii. Będziemy również rozpatrywać podstawowe aspekty historii fotografii radzieckiej, którą intensywnie upowszechniano w Polsce od 1950 roku.

    Wykłady w zamierzeniu mają ukazywać okres ten jako „zaburzoną” epokę, rozpiętą pomiędzy socrealizmem, a piętnowanymi tendencjami formalistycznymi i naturalistycznymi, są propozycją odczytania socrealizmu jako pola napięć, warunkowanego tradycją i historią polskiej fotografii, w którym powstawały dzieła zarówno odpowiadające oficjalnej tematyce jak i tej, która wymykała się ówcześnie postulowanej partyjności sztuki. Będziemy analizować lewicowe tradycje polskiej fotografii i ich wpływ na kształt rodzimego socrealizmu.

    Zwrócimy uwagę na strategie oporu, ogólnie mieszczące się w paradygmacie sztuki, której horyzont wyznaczała teoria marksistowska, lecz były one w swej istocie próbą uwolnienia się od ściśle zideologizowanej twórczości (jak choćby gwałtownie rozwijająca się ówcześnie fotografia przyrodnicza, odnosząca się do postulatu zobiektywizowania i unaukowienia procesu twórczego). Wykłady będą wreszcie próbą uwolnienia się od popularnego i dominującego, szczególnie w publicystyce i kulturze masowej, uproszczonego obrazu sztuki tego okresu, który zawęża problematykę socrealizmu do typowej dla tego okresu ikonografii. Dystansując się od tego rodzaju refleksji, będziemy odwoływać się do sposobu myślenia zaproponowanego przez Piotra Zwierzchowskiego w książce pt. Pęknięty monolit, dotyczącej historii polskiego kina w dobie kultury stalinowskiej, który wbrew utartym ścieżkom interpretacyjnym dostrzega niejednorodną i dynamiczną strukturę socrealizmu, poszukując w nim napięć i różnorodnych postaw. Pisze on: „Gdyby pozostawać dzisiaj wyłącznie w kręgu odczytań ideologicznych, stanowiłoby to mimo wszystko przyznanie racji ówczesnemu sposobowi patrzenia na teksty kultury, przyjęcie ówczesnych kryteriów oceny dzieła”. Podążając tym tropem, wykłady będą propozycją odczytania dekady lat 1945-50 właśnie jako „zaburzonej” epoki pełnej wewnętrznych sprzeczności w pozornie jednolitym obrazie epoki.


    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: poniedziałek 11.30-13.00, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO16Z07

    Celem zajęć jest analiza sposobu prezentacji historii Rzymu w okresie rządów pierwszej dynastii cesarskiej dokonanej przez twórców jednego z najlepszych i najsłynniejszych seriali dotyczących dziejów antycznego Rzymu. Główny nacisk – oprócz interpretacji artystycznej filmu – zostanie położony na skonfrontowanie wizji R. Gravesa z przekazem różnych kategorii źródeł antycznych odnoszących się do historii tego okresu.

    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: środa, godz. 18.45-20.15, Collegium Chemicum, ul. Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO16Z08

    Uwaga: 21 grudnia 2016 dzień rektorski - zajęcia odwołane

    Konwersatorium równoległe do serii wykładów pod tym samym tytułem, poświęcone krytycznemu czytaniu symboli i wydarzeń istotnych dla dawnej i współczesnej Europy. Będziemy przyglądali się idei europejskiej z punktu widzenia samych Europejczyków, ale także temu, jak Europę i jej kulturę, a w szczególności europejskie kryzysy, widzą przedstawiciele innych wielkich kultur.


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: poniedziałek, godz. 13.15-14.45, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WY16Z23

    Zajęcia będą dotyczyły tego w jaki sposób media techniczne zmieniają współczesną kulturę. Trudno znaleźć takie jej sfery, które nie byłyby im podległe. Wiedza czerpana jest głównie z internetu, kontakty międzyludzkie zapośredniczone są poprzez telekomunikację, czas wolny koncentruje się głownie na wykorzystaniu mediów technicznych. Tym samym konieczne staje się rozpatrzenie tego czym są media techniczne, w jaki sposób zmieniają one kulturę, jak organizują codzienność życia człowieka. Wśród zagadnień jakie przewodzić będą temu wykładowi można wskazać te dotyczące dominacji audiowizualności nad wymiarem tekstowym kultury, podporządkowania dostępu do kultury innowacjom technologicznym, problematycznej roli samego medium, które w dobie konwergencji i remediacji coraz trudno odłączyć od sieci innych urządzeń i praktyk społecznych. Podstawą teoretyczna do postawienia tych zagadnień będzie oparta na myśli takich badaczy jak: Marshall McLuhan, Jean Baudrillard, Vilem Flusser, Sherry Turkle, Jean Baudrillard.

    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: wtorek 17.00-18.30, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO16Z09

    Celem zajęć jest próba spojrzenia na historię filozofii politycznej z wnętrza tradycji libertariańskiej. Miast interpretować ją jako proces powolnego krystalizowania się idei, na których zbudowana jest współczesna liberalna socjaldemokracja, spróbujemy dojrzeć w niej odgrywany wciąż na nowo w kolejnych epokach spór dwóch idei: indywidualistyczno-anarchistycznej i kolektywistyczno-etatystycznej. W tym ujęciu anarchizm/libertarianizm nie jest jedynie jedną z wielu tradycji pojawiających się w obrębie filozofii politycznej, ale jej ukrytym centrum. Odmienne filozofie polityczne to różne wersje odpowiedzi na to samo pytanie: „dlaczego właściwie jednostka miałaby podporządkowywać się państwu”? Badając kanoniczne teksty filozofii politycznej (m.in. Państwo Platona, Politykę Arystotelesa, Lewiatana Hobbesa, Umowę społeczną Rousseau, Utylitaryzm Milla, Teorię sprawiedliwości Rawlsa, współczesne teorie ekonomiczne itd.) obserwować będziemy, w jaki sposób ich twórcy starają się dowieść, że państwo jest konieczne i dobroczynne zarazem, zmuszeni polemizować z coraz doskonalej formułowanymi postulatami indywidualizmu. Filozofia polityki jawi się więc jako odpowiedź na zarzut o niemoralność polityki.

    Analizując fundamentalny spór etatystów z anarchistami, badać będziemy nie tylko filozoficzną jakość argumentów obu stron, ale również retoryczno-dyskurysywno-instytucjonalną płaszczyznę tego sporu. Interesować będą nas:

    - głębokie założenia, które uznawane są za oczywiste i nie zostają poddane analizie,

    - struktura argumentacji używanej w celu uzasadnienia istnienia państwa ze szczególnym uwzględnieniem odwołań do autorytetu nauki (a także religii) w jej różnych historycznych i dyscyplinarnych formach oraz kwestii metodologicznych,

    - to, co pomijane, przemilczane, wykluczane, wyśmiewane, uznawane za nieracjonalne, traktowane powierzchownie itd.,

    miejsca pęknięć, logicznych sprzeczności, pomyłek i metody ich usuwania bądź ukrywania,

    - działania instytucjonalne odpowiedzialne za taki, a nie inny kształt historii filozofii polityki (kto i w jakim celu produkuje dyskurs filozoficznopolityczny i jaki wpływ na jego zawartość ma struktura jego produkcji),

    - szczególny nacisk położymy na kwestie retoryczne – filozofię polityki traktować będzie więc także jako gatunek literacki, którego celem jest uwieść czytelnika za pomocą określonych środków językowych.

    Efektem takiego ujęcia ma być odmienny od tradycyjnego obraz historii filozofii politycznej: z jednej strony dowartościowujący idee indywidualistyczno-anarchistyczne (w sensie pozytywnym, nie normatywnym – jako fundamentalny punkt odniesienia każdej filozofii politycznej), z drugiej strony wskazujący na reakcyjny rys dużej części filozofii polityki, której celem bardzo często było racjonalizowanie istniejącej władzy państwowej, nie zaś próby szukania nowych wizji życia społecznego.


    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: czwartek 13.30-15.00, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO16Z11

    Zajęcia prowadzone we współpracy z AMU PIE, adresowane do międzynarodowych studentów programu ERAZMUS oraz studentów i doktorantów UAM

    The aim of the course is to analyse genealogy of the symbolic opposition between the imagined entity of "Europe" (or the "West") and "Islam". The course will combine a historical perspective with the insights of the postcolonial theory and will point to the role of "orientalism" (Edward Said) in constructing the modern Western image of Islam as the Other of Europe. During the classes we will show how this conceptualization contributes to the construction of the normative idea of Europe and consider the ways it affects both the Muslim minorities in the West as well as the West's relations with the Muslim countries. A special focus of the course will be put on a presentation of non-orientalist representations of Islam that provide alternative frameworks capable of overcoming the dangers of othering Muslims and Islam in contemporary Europe.


    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: czwartek 15.15-16.45, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO16Z10

    Celem konwersatorium będzie refleksja nad tym, w jaki sposób islam jako system religijny wpływa na kształtowanie się porządku genderowego w społecznościach, które identyfikują się z tą religią. Punktem wyjścia zajęć będzie omówienie różnorodnych wzorów kobiecości i męskości, a także relacji między płciami, które cechują zarówno historyczne, jak i współczesne społeczeństwa i wspólnoty muzułmańskie. W tym kontekście postawimy pytanie o to, w jakim stopniu na kształt porządku genderowego wpływają czynniki czysto "religijne", a na ile jest on uwarunkowany poprzez tradycje lokalne, zmieniające się realia ekonomiczne i polityczne, a także otoczenie instytucjonalne. W trakcie zajęć pokażemy, w jaki sposób na relacje genderowe i status kobiet w społeczeństwach przedmuzułmańskich wpłynęło pojawienie się islamu, przeanalizujemy fragmenty Koranu dotyczące kwestii genderowych, a następne prześledzimy spory interpretacyjne, które toczą się wokół tych fragmentów. Szczególnie interesować nas będą zmiany w relacjach genderowych, które związane są ze zmieniającą się rolą religii we współczesności oraz z procesami modernizacji następującymi w społeczeństwach muzułmańskich. Wśród omawianych przez nas tematów znajdzie się m.in. kwestia wpływu szarijatu na pozycję kobiet, status seksualności w kulturze muzułmańskiej oraz ewolucja ruchów feministycznych w krajach islamu.


    Wykład z elementami konwersatorium, semestr zimowy, 45 godzin, 5 punktów ECTS [moduł 1f]

    Termin i miejsce: piątek 9.00-11.00, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WK16Z03

    Zajmiemy się w ramach tych zajęć sposobem wykorzystania języka przez publiczne / uniwersalne, ale także osobiste i prywatne systemy przejmujące i sterujące komunikacją jednostek. Powodem naszego zainteresowania jest traktowanie przez takie systemy języka nie tyle jako medium komunikowania rozumianego jako odsłanianie przekazywanych treści, ale przeciwnie: jako medium ich ukrywania czy też maskowania – w taki sposób, by komunikat lepiej spełniał zamierzenia nadawcy – aż po świadome manipulowanie odbiorcami. Za stwierdzeniami tymi kryje się pewna ogólniejsza teza o właściwościach i możliwościach języka, którą będziemy próbowali przeanalizować i objaśnić.

    Akt komunikacji jest wprawdzie zawsze aktem przekazu (rozumianego intuicyjnie jako pozytywne komunikowanie określonych treści) – ale wielokrotnie mamy też do czynienia z czymś dla tej podstawowej intuicji zaskakującym. Po pierwsze: nie zawsze jest to przekaz treści, która ma poszerzyć bazę informacyjną odbiorcy; bardzo często jest przeciwnie: chodzi o zmylenie odbiorcy, stworzenie mu złudzenia wiedzy, korzystnego dla nadawcy komunikatu. Po drugie: nie zawsze jest to przekaz pozytywny – jego zamierzeniem może też być i wielokrotnie jest odebranie odbiorcy możliwości, które wiążą się z posiadaniem wiedzy / informacji.

    Zajęcia poświęcimy identyfikowaniu i czytaniu takich sytuacji, a także próbie teoretycznego zrozumienia ich społecznego i językowego zaplecza.

    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: środa 13.30-15.00, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO16Z12

    Uwaga: 21 grudnia 2016 dzień rektorski - zajęcia odwołane

    Wydaje się, że o politycznych uwarunkowaniach literatury powiedziano już wszystko, a jednak problematyka ta jest nadal żywa, o czym świadczą niedawne kontrowersje wokół wypowiedzi Kai Malanowskiej o zarobkach pisarzy czy tocząca się w środowisku poetyckim debata na temat reprezentacji kobiet w antologiach i na festiwalach. Nawet jeśli my chcielibyśmy zrobić sobie czasem wakacje od polityki, sama polityka nigdy nie zostawia nas w spokoju; tak samo ideologia, dzięki której co rusz pojawiają się wizje literatury czystej, apolitycznej, w cudowny sposób uwolnionej od swoich uwarunkowań.

    Zajęcia będą poświęcone uwarunkowaniom politycznym – patriarchalnym, klasowym, rasowym – które określają sposób poruszania się kobiet w przestrzeni literatury i nauk humanistycznych. W jaki sposób kobiety negocjują swoją pozycję jako pisarek (lub naukowczyń)? Jakie zasoby kulturowe i polityczne mają do dyspozycji, a jakie muszą wynaleźć? Jakie przeszkody napotykają? I jaki to wszystko ma związek ze standardami jakości literatury i nauk humanistycznych – „dobrą literaturą”, „dobrą nauką”?

    Wymagana bierna znajomość języka angielskiego.

    Wykład z elementami konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: poniedziałek 18.45-20.15, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WK16Z13

    Zajęcia poświęcone krytycznym zestawieniom i porównaniom literackich obrazów kobiet w różnych epokach i kulturach. W semestrze zimowym przyjrzymy się kilkunastu wzorcom / typom / stereotypom postaci kobiecych, szukając ich elementów stałych i pytając o zmiany dokonujące się w ich postrzeganiu. W semestrze letnim zwrócimy uwagę na literackie obrazy społecznej, politycznej i kulturowej sprawczości kobiet, pytając o elementy ewentualnego nowego paradygmatu ich obecności w literaturze.

    Proponowane tematy:

    Semestr zimowy

    1. Prostytutka – abiekt

    2. Histeryczka

    3. Wampir

    4. Szalona (Ksenia „Zamek Kaniowski”)

    5. Bluszcz

    6. Dziecko

    7. Autorki

    8. Androgyne

    9. Społecznica – działaczka – siłaczka

    10. Cyniczka

    11. Alkoholiczka

    12. Rozwódka

    13. Kura domowa

    14. Kaleka

    15. Zmiana czy constans?


    Wykład z elementami konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS [moduł 2f]

    Termin i miejsce: czwartek 9.45-11.15, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WK16Z18

    W pracy „W towarzystwie zwierząt” – jednym z głośniejszych tekstów z zakresu animal studies – James Serpell zwrócił uwagę na niewielkie zainteresowanie badaczy zagadnieniem zakazu antropomorfizowania zwierząt, jaki powszechnie utrzymują nauki przyrodnicze. O zakazie tym pisał: „Na pierwszy rzut oka może się to wydawać rozsądną i nieszkodliwą regułą praktyczną, lecz jej niewątpliwym skutkiem jest wzmocnienie bariery dzielącej nasz gatunek od innych. Antropomorfizm stał się obecnie słowem nieprzyzwoitym (…)”.

    W trakcie drugiej części kursu Ludzkie, pozaludzkie, nieludzkie, arcyludzkie… Antropomorfizm jako uniwersalny sposób myślenia człowieka o przyrodzie po raz kolejny przyjrzymy się temu nieprzyzwoitemu słowu w jak najszerszym kontekście społeczno-kulturowym. Zajęcia będą prowadzone z wykorzystaniem interdyscyplinarnych teorii i metod takich dyscyplin jak filozofia, antropologia kulturowa, socjologia i literaturoznawstwo. Zakres zainteresowań proponowanych zajęć mieścić się będzie w ramach coraz popularniejszego kierunku współczesnej humanistyki, jaką jest posthumanizm. Cechami tej orientacji jest kwestionowanie uprzywilejowanej roli człowieka w kulturze, zadawanie pytań o granice człowieczeństwa oraz namysł nad podmiotowością bytów innych niż ludzie.

    Druga część kursu zawierać będzie analizy zjawisk, które wydały się najbardziej owocne interpretacyjnie w trakcie pierwszej części kursu. Antropomorfizmu w ludzkim myśleniu szukać będziemy w ontologiach pozaeuropejskich, w których ludzkie i nieludzkie nie są przeciwstawnymi terminami. Skupimy się także na rzadko poruszanym poza studiami etnologicznymi temacie kultury ludowej, której analizy przynoszą zupełnie nowe, pomijane najczęściej w pracach z zakresu animal studies spojrzenie na relacje człowieka i innych zwierząt. Natomiast historię kultury wysokiej traktować będziemy wyłącznie jako inspirację teoretyczną. Kolejne etapy podróży przez antropomorficzną metaforykę przebiegać będą przez zjawiska obserwowane współcześnie. Tym razem skupimy się na historii nauki i obecnych w niej zakazach i nakazach antropomorfizowania. Przeanalizujemy natrętną powszechność metafor antropomorficznych w wychowaniu i edukacji dzieci oraz popkulturze. Na koniec zapytamy o sens antropomorficznego myślenia o przyrodzie. Zadamy niewygodne pytanie o konieczność stosowania antropomorficznych metafor dla zrozumienia świata oraz o etyczne aspekty ich przyjęcia lub odrzucenia we współczesnej kulturze.

    Zajęcia będą miały formę konwersatorium z elementami wykładu. Zaliczenie zajęć odbędzie się na podstawie aktywnego uczestnictwa w interpretowaniu literatury (literaturę udostępnia prowadząca) oraz opracowania jednego z wybranych tematów empirycznych.

    UWAGA: Nie jest konieczne uczestnictwo w części I)


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS [moduł 1s]

    Termin i miejsce: środa 17.00-18.30, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WK16Z16

    Uwaga: 21 grudnia 2016 dzień rektorski - zajęcia odwołane

    Zajęcia obejmą zagadnienia powstawania i funkcjonowania mitów naukowych oraz wybranych mitów społecznych związanych z naukami przyrodniczymi i medycznymi, a także ich społecznych konsekwencji. Będą miały charakter konwersatorium, opartego na analizie wybranych przez jego uczestników przypadków, związanych z dyscyplinami przez nich reprezentowanymi. Proces mitogenności zjawisk naukowych jest tu postrzegany jako proces swoistej jednostronności w badaniach, głęboko zakorzeniony w kulturze społeczności uczonych. Istotnym elementem analizy tego zjawiska będzie ukazanie poza naukowych mechanizmów, konserwujących wybrane postawy badawcze, niezależnie od zmienności ustaleń badawczych, funkcjonujących paradygmatów czy ideałów nauki. Na zajęciach omawiane będą także zjawiska społeczne, dające się zdefiniować jako mity w społecznym odbiorze, dotyczące nauki. Zajęcia obejmą też wybrane ideologie o charakterze społecznym, politycznym lub światopoglądowym, nie wypełniające definicji mitu, deformujące jednak strukturę badań naukowych i przekaz naukowy.


    Wykład z elementami konwersatorium, semestr zimowy, 45 godzin, 5 punktów ECTS [moduł 1f]

    Termin i miejsce: poniedziałek 15.30-17.45, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WK16Z04

    Okrycia w obszarze nauk szczegółowych, takich jak: fizyka, matematyka, chemia, biologia inspirowały artystów i wpływały na rozwój sztuki. Jako spektakularny przykład można wymienić wpływ szczególnej teorii względności Alberta Einsteina oraz koncepcji wielowymiarowej czasoprzestrzeni, na powstanie kubizmu – kierunku w malarstwie reprezentowanym przez Georges Braque (1882-1963) i Pablo Picasso (1881-1973). Z drugiej strony, prace artystów umożliwiały wizualizację skomplikowanych zagadnień naukowych, co przyczyniło się do rozwoju nauk szczegółowych. Przykładem są dokonania holenderskiego malarza Mauritsa Cornelisa Eschera (1898-1972), które miały wpływ na rozwój matematyki, fizyki, wizualnej komunikacji i grafiki komputerowej. Wartym podkreślenia jest fakt, że prace Eschera, podobnie jak obrazy amerykańskiego abstrakcjonisty Jacksona Pollocka (1912-1956), zaliczane są do klasy dzieł fraktalnych, które powstały przed wprowadzeniem koncepcji fraktalu przez Benoit Mandelbrota (1924-2010) w 1977 roku. Fraktale i związana z nimi teoria chaosu miały również wpływ na rozwój sztuki komputerowej (Digital Art). Generowane numerycznie fraktale znalazły zastosowanie w filmach, np. w Star Trek II:The Wrath of Khan do przedstawienia krajobrazu planety Genesis, a także w filmie Gwiezdne Wojny: Powrót Jedi do stworzenia geografii księżyców Endora i zarysów Gwiazdy Śmierci.

    Pogranicze nauki i sztuki to nie tylko wzajemne inspiracje, ale również poszukiwania obiektów, które są naturalnymi dziełami sztuki stworzonymi przez naturę. Przykładem są ciekłe kryształy oraz substancje chemiczne obserwowane pod mikroskopem konfokalnym lub polaryzacyjnym. Ta prosta technika umożliwia tworzenie niezwykłych obrazów przez wymieszanie różnych związków chemicznych i oświetlenie światem spolaryzowanym. Kolorystyka i struktura tak powstałych obrazów przypomina prace ekspresjonistów i abstrakcjonistów (Frantisek Kupka, Robert Delanuay, August Macke, Franz Marc i inni) jak i prace z gatunku Psychedelic Art.

    Powyższe przykłady oraz inne, stanowią podstawę wykładu Nauka i Sztuka, który prezentuje wpływ nauki na sztukę i sztuki na naukę w obszarze chemii, fizyki, biologii, matematyki. W szczególności omówiona zostanie koncepcja piękna, jako estetyczna kategoria bytu, której definicja zmieniała się od czasów starożytności do współczesności i nadal stanowi przedmiot intensywnych badań, zarówno w obszarze sztuki, jak i nauk humanistycznych oraz ścisłych. By uzyskać pełny wgląd w rozumienie piękna, należy problem rozpatrzyć interdyscyplinarnie, z uwzględnieniem poglądów filozofów, artystów i naukowców reprezentujących takie dziedziny wiedzy, jak: biologia ewolucyjna, socjobiologia, neuroestetyka, neurobiochemia, antropologia kulturowa, historia sztuki i inne.

    Aranżacja wykładów jest następująca: wprowadzenie koncepcji naukowej, a następnie prezentacja multimedialna skorelowanych z nią zagadnień z obszaru sztuki. Po wykładzie dyskusja w ramach proseminarium. Czas: 15 h wykładów plus 5h seminariów. Wykład przeznaczony jest zarówno dla przedstawicieli nauk humanistycznych, jak i ścisłych, i nie wymaga wiedzy wstępnej. Rekomendowane jest natomiast zapoznanie się z podaną literaturą, która stanowi wstęp i uzupełnienie tematyczne wykładów.


    The discoveries in the field of exact sciences, such as mathematics, physics, chemistry, biology inspired artists and influenced the development of art. A spectacular example is the effect of the Einstein’s special theory of relativity and the concept of multi-dimensional space-time on the emergence of Cubism - the direction in painting represented among others by Georges Braque (1882-1963) and Pablo Picasso (1881-1973). On the other hand, artist’s works allow visualization of the abstract scientific concepts, which contribute to the development of the exact sciences. For example the Dutch painter Maurits Cornelis Escher (1898-1972), influenced the development of mathematics, physics, visual communication and graphic design. It is worth emphasizing that the art works of Escher, like the American abstractionist painter Jackson Pollock (1912-1956), belong to a class of fractal art, and were created before introduction of the notion of fractal by Benoit Mandelbrot (1924-2010) in 1977. Fractals and the associated chaos theory also have had impact on the development of computer art (Digital Art). Digitally generated fractals have been employed in science-fiction movies, for example in Star Trek II: The Wrath of Khan to present the landscape of the planet Genesis, as well as in the movie Star Wars: Return of the Jedi to create the Endora moons and outlines of the Death Star.

    Borderland of science and art causes not only mutual inspirations, but also permits searching for art-like objects created by nature or synthesized in laboratory. An interesting example are liquid crystals observed under polarizing or confocal microscope. This simple technique permits creation unusual images by mixing different chemicals and illuminating them by polarized light. Color and structure of the resulting images resemble the works of the expressionists and abstractionists (Frantisek Kupka, Robert Delanuay, August Macke, Franz Marc and others) as well as the paintings from the genre of Psychedelic Art.

    These examples and many others are the basis of the l Science & Art lectures, which present the mutual impact of art and science in the field of chemistry, physics, biology and mathematics. In particular, we will discuss the concept of beauty as an aesthetic category of being, the definition of which varied from antiquity to the present day and is still the subject of intensive investigations both in the field of art as well as the sciences. To get a full insight into the understanding of beauty we should consider it with respect to the views of philosophers, artists and scientists from such fields of knowledge as evolutionary biology, sociobiology, neuroesthetics, neurobiochemistry, cultural anthropology, art history and others.

    Arrangement of the lectures is as follows: first a scientific concept is introduced and then it is confronted with the art works demonstrated in the form of multimedia presentation. After the lecture, we discuss within the seminar the matters considered. The lecture is intended for both humanists as well as scientists and requires no pre-knowledge in the field of analyzed concepts. It is recommended, however, familiar with the stated literature, which is an introduction to, and supplement of the lectures presented.


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS [moduł 1f]

    Termin i miejsce: środa 15.15-16.45, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WK16Z17

    Uwaga: 21 grudnia 2016 dzień rektorski - zajęcia odwołane

    Wykłady obejmą problematykę nauki w dziejach kultury europejskiej. Przyjęto kulturoznawczą perspektywę interpretacji dziejów nauki. Tytułowa problematyka będzie rozpatrywana w kontekście uwarunkowania procesów pozyskiwania wiedzy naukowej z perspektywy obowiązujących w kolejnych epokach historycznych „wizji świata i człowieka” i standardów racjonalności. Podjęty zostanie problem społecznej roli nauki w kolejnych epokach historycznych, w tym także kontrowersyjnych lub negatywnych konsekwencji poznania naukowego. Ważnym elementem zajęć będzie ukazanie przełomów w nauce związanych z przemianami, jakim ulegała kultura europejska. Kolejny blok zagadnień dotyczyć będzie procesów inspiracji i recepcji europejskiej myśli naukowej. Dokonana zostanie także analiza współczesnego statusu i roli historii nauki.


    Konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS

    Termin i miejsce: piątek, 11.15-14.30 (wybrane terminy), Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-KO16Z06

    Terminy zajęć; 7 i 21 października, 25 listopada, 2 i 9 grudnia 2016, 13 i 27 stycznia 2017

    Kategoria kina kobiet jest w Polsce nadal traktowana po macoszemu. Funkcjonują dwa określenia – często używane wymiennie – kino kobiet i kino kobiece. Stereotypowo kino kobiece to kino „łatwych tematów”, „gorących uczuć” i „naiwnych romansów”. Na dodatek pozbawione walorów artystycznych. Takie ma być również „kobiece” spojrzenie na kino. Nadal dominującym poglądem na temat kina kobiet jest stwierdzenie, że przecież nie ma sensu dzielić niczego ze względu na płeć, bo sztuka jest albo zła, albo dobra.Zajęcia o „poszukiwaczkach spojrzenia” to próba powrotu do twórczości polskich filmowych prekursorek, które były indywidualnościami w męskim świecie kina. Każda z nich pracowała osobno – nie tworzyły wspólnoty. W większości przypadków różniły się nie tylko w kwestii wyborów artystycznych i estetycznych, ale również w sprawach politycznych i ideologicznych. Ich twórczość i biografie do dziś stanowią inspirację dla kolejnych pokoleń artystek.

    Inspiracją do stworzenia tych zajęć były książki Moniki Talarczyk-Gubały i Małgorzaty Radkiewicz, które będą punktem wyjścia do próby nieco odmiennej/krytycznej.


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: piątek 17.00-18.30 (studia dzienne), Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101 oraz sobota 11.30-13.00 (studia zaoczne), Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Uwaga: pierwsze zajęcia 14 października

    Kod: 31-WY16Z21

    Tematyka wykładu koncentruje się na pytaniach o aktualność dotychczasowych przekonań odnośnie do obowiązku, powinności moralnej. Czy można nadal posługiwać się kategorią „powinieneś”? Jakie znaczenie mają dzisiejsze „kodeksy etyki zawodowej”? Rozważania prowadzone będą na granicy nauk: filozofii, etyki, prawa, socjologii, psychologii społecznej i in.


    Wykład z elementami konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS [moduł 2f]

    Termin i miejsce: czwartek 11.30-13.00, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WK16Z19

    W 1951 roku Uniwersytet Poznański dokonał pewnej reformy, która dziś wielu myślicielom wydałaby się niezwykle znacząca i nowoczesna. Połączył ze sobą dwa niewielkie i elitarne kierunki studiów: etnologię i archeologię , tworząc jeden nowy – historię kultury materialnej. Zainteresowania studentów i pracowników miały od tej pory skupić się wokół dziejów i teraźniejszości przedmiotów, których badanie wydawało się ówczesnym ideologom bezpieczniejsze niż eksploracja duchowych rozterek ludów. Pomysł tej reformy wynikał z przekonania, że wszystko, co może zaoferować ludzkiej myśli przegląd kultury materialne, to szczegółowe opisy i klasyfikacje informujące o sprawności rąk rzemieślników i chłopów oraz poziomie rozwoju ich myśli technicznej. To przekonanie nie przetrwało próby czasu. Obecnie poszukiwania humanistów dotarły do wywrotowych treści, jakie wcielone zostały w przedmioty, i które z nich biorą początek, powstała nowa gałąź badawcza – posthumanistyka.

    Proponowane zajęcia skupiać będą się na etnograficznej analizie przedmiotów wytwarzanych przez ludzi dla zwierząt. Nadamy zwyczajnym, oglądanym codziennie przedmiotom wyjątkową rangę obiektów badań. Przeanalizujemy asortyment sklepów zoologicznych i rolniczych, przyjrzymy się konstrukcjom budowanym przy autostradach w celu ochrony zwierząt dziko żyjących, przeanalizujemy znaczenie i działanie paśników, obroży antyszczekowych, ogrodowych sadzawek i zabawek dla trzody chlewnej, ogrodzeń stosowanych w ogrodach zoologicznych i siatek antyucieczkowych używanych w hodowlach ślimaków. Zadamy pytania o ich estetykę, cel i skutki stosowania, o potrzeby ludzi i zwierząt oraz wyobrażenia, jakie tworzą na ich temat ich twórcy, użytkownicy i neutralni obserwatorzy. Przyjrzymy się, jak korzystają z nich zwierzęta.

    Temat zajęć wynika z postawionej hipotezy badawczej mówiącej, że przedmioty zmieniają kulturę i środowisko, w którym żyją ludzie i inne zwierzęta. Wytwarzane przedmioty kształtują ludzkie rozumienie innych organizmów, definiują pojęcia użytkowania i ochrony zwierząt, troski o zwierzęta, zwierzęcych potrzeb i inteligencji. Być może odgrywają decydującą rolę w definiowaniu zwierzęcości i człowieczeństwa.

    Zakres zainteresowań proponowanych zajęć mieścić się będzie w ramach coraz popularniejszego kierunku współczesnej humanistyki, jaką jest posthumanizm. Cechami tej orientacji jest kwestionowanie uprzywilejowanej roli człowieka w kulturze, zadawanie pytań o granice człowieczeństwa oraz namysł nad podmiotowością bytów innych niż ludzie.

    Zajęcia będą miały formę konwersatorium z elementami wykładu. Zaliczenie zajęć odbędzie się na podstawie aktywnego uczestnictwa w interpretowaniu literatury (literaturę udostępnia prowadząca) oraz opracowania jednego z wybranych tematów empirycznych.


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: piątek 13.30-15.00 (studia dzienne), Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 44a oraz piątek 18.45-20.15 (studia zaoczne), Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Uwaga: pierwsze zajęcia 14 października

    Kod: 31-WK16Z14

    Czy można dziś w ogóle mówić o sprawiedliwości? Jak o niej mówić? Co o niej myśleć? Te i inne pytania stawiane podczas wykładu zmierzają do konfrontacji podejścia teoretycznego z praktyką, zwłaszcza z działaniem wymiaru sprawiedliwości i społecznym odbiorem funkcjonowania sądów. Interesujące są przy tym także oczekiwania ludzi związane pojęciem „sprawiedliwy (wyrok, werdykt), sprawiedliwa (kara, nagroda)”. Rozważania prowadzone będą na granicy nauk: filozofii, etyki, prawa, socjologii, psychologii społecznej i in.


    Wykład z elementami konwersatorium, semestr zimowy, 30 godzin, 4 punkty ECTS [moduł 2s]

    Termin i miejsce: wtorek 17.00-18.30 Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 44a

    Kod: 31-WK16Z05

    Zajęcia wpisują się we współczesny dyskurs obecny na gruncie szeroko rozumianej humanistyki w ramach realizowania zagadnień związanych z posthumanizmem. Redefiniowanie pozycji człowieka wobec świata ożywionego, skutkuje coraz głębszą refleksją na temat roli i miejsca gatunku: homo sapiens. Studia animalistyczne, skoncentrowane są na takiej refleksji wokół relacji człowiek- osoby nie ludzkie, które redefiniują "uświęcone" role przypisywane społecznie i kulturowo różnym gatunkom. Celem zajęć jest z jednej strony zapoznanie studentów z usystematyzowaną wiedzą na temat współcześnie pojawiających się percepcji relacji ludzi i osób nie ludzkich. Z drugiej strony interaktywna forma zajęć zapewnia możliwość kwestionowania tej wiedzy, polemizowania z nią i reflektowania nad nią, co będzie skutkować pogłębionym namysłem nad tym, jak współcześnie funkcjonuje nasz gatunek. Efektem zajęć ma być pogłębienie empatii w stosunku do zwierząt oraz świadomości na temat tego, jak człowiek poprzez kulturowe narzędzia nadaje znaczenia, role i funkcje innym gatunkom. Literatura udostępniana przez prowadzącą zajęcia. Zaliczenie na podstawie: studiowanie literatury, aktywne prezentacje i dyskusje w czasie zajęć, projekt zaangażowany.

    Tematy:

    1. Studia animalistyczne jako odzwierciedlenie przemian społecznych.

    DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia

    University Press. New York. Chapters 1 and 2.

    2. Społeczne konstruowanie rzeczywistości ludzkiej (?).

    DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapter 3.

    3. Wykorzystywanie zwierząt: dzikie i udomowione.

    DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapters 4 and 5.

    4. Wystawy, przedstawienia i sztuka.

    DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapter 6.

    • Gzyra D. Wybiórcze oburzenie.

    • Bakke M. Między nami zwierzętami.

    5. Konsumowanie zwierząt i wegetarianizm.

    • DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapters 7.

    Foer J.S. (2013). Zjadanie zwierząt. Wydawnictwo Krytyki Politycznej. Warszawa.

    • Linzey A. (2010). Teologia zwierząt. Wydawnictwo WAM. Kraków. 207-227

    • Salij J. (2009). Gwiazdy, ludzie I zwierzęta. Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów. W drodze. Poznań. S. 187-204.

    6. Polowanie.

    • Linzey A. (2010). Teologia zwierząt. Wydawnictwo WAM. Kraków. 189-207.

    • Kruczyński Z. (2012). Farba znaczy krew. Słowo Obraz Terytoria.

    7. Zwierzę domowe.

    DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapter 8.

    8. Zwierzęta i nauka.

    • DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapter 9.

    • Linzey A. (2010). Teologia zwierząt. Wydawnictwo WAM. Kraków. 227-255. (modyfikacje genetyczne)

    • Linzey A. (2010). Teologia zwierząt. Wydawnictwo WAM. Kraków. 157-189. (eksperymenty).

    9. Animal assisted activities.

    DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapter 10.

    10. Praca ze zwierzętami.

    • DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapter 11.

    11. Przemoc wobec zwierząt.

    • DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapters 12 and 13.

    12. Zwierzęta i ludzie: wizerunki i tożsamości.

    DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapter 14.

    13. Zwierzęta w religii.

    • DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapter 15.

    14. Zwierzęta w literaturze i filmie: analiza przypadków.

    DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapter 16.

    15. Etologia.

    DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapter 17.

    • Lorenz K. (1976). I tak człowiek trafił na psa. PIW. Warszawa

    16. Moralny status zwierząt i obrona ich praw.

    DeMello, M. (2012). Animals and Society. Introduction to Human-Animals Studies. Columbia University Press. New York. Chapters 17 and 18.pl




    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS [moduł 2f]

    Termin i miejsce: piątek 15.15-16.45 (studia dzienne), Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101 oraz sobota 9.45-11.15 (studia zaoczne), Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Uwaga: pierwsze zajęcia 14 października

    Kod: 31-WY16Z20

    Tematyka wykładu obejmuje problematykę stosunku człowieka do zwierząt w perspektywie deskryptywnej i normatywnej. Postawione zostaną pytania o przyczynę obecnego stanu rzeczy oraz o to, czy stan ten na pewno jest właściwy. Rozważania prowadzone będą na granicy nauk: historii, biblistyki, religioznawstwa, prawa, filozofii, etyki, ekologii i in.


    Wykład, semestr zimowy, 30 godzin, 3 punkty ECTS

    Termin i miejsce: środa 8.00-9.30, Collegium Chemicum, Grunwaldzka 6, sala 101

    Kod: 31-WY16Z15

    Uwaga: 21 grudnia 2016 dzień rektorski - zajęcia odwołane

    W trakcie wykładu zostanie podjęta próba interpretacji doświadczania sztuki w kulturach prahistorycznych i starożytnych. Posługując się zaczerpniętą z rozważań Michela Foucaulta „archeologią wiedzy”, która stanowi kontynuację Nietzscheańskiej metody genealogicznej, będziemy starali się pokazać, co w myśli o sztuce kultur archaicznych jest tworem nowożytnej refleksji estetycznej. Podobnie, jak archeolog, który odsłania kolejne warstwy, aby dotrzeć do najstarszych kultur, podejmiemy próbę krytycznej interpretacji naszego myślenia o dziele sztuki, aby pokazać, co w myśli o sztuce dawnej jest tworem nowożytnej refleksji estetycznej. W ramach krytyki tradycyjnych paradygmatów estetyki zobaczymy w jakim stopniu refleksja estetyczna modernizuje doświadczanie sztuki w kulturze dawnej i jak przedstawiciele kultur archaicznych o sztuce myśleć jeszcze nie mogli. W konsekwencji przeprowadzonej krytyki zostanie zaproponowana antropologia sztuki, której istotą będzie próba interpretacji znaczenia tego, co współcześnie nazywamy dziełem sztuki, a co dla uczestnika kultury archaicznej miało zupełnie inne, niż estetyczne (czy tylko estetyczne) znaczenie.